شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 1046

هر چیزی که ذهن ما را به پویایی درآورد، متن است.

 آثار شعر و نثر فارسی که با خواندن آنها ذهن بشر پویاتر می‌‌شود، بخشی از متون به شمار می‌روند.

آثار دیداری و شنیداری نیز متن محسوب می‌‌شوند.

منظور از متن متون نثر فارسی است که شامل موضوعات گوناگون است.

چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست/سخن شناس نه ای جان من خطا این جاست

این کوزه چو من عاشق زاری بوده است/در بند سر زلف نگاری بوده ست

چون لاله به نوروز قدح گیر بدست/با لاله رخی اگر تو را فرصت هست

سودا چه پزی تا که چو دلسوختگان/آزاد به ترک خود نگویی نشود

مگرکه بر رخ من داغ عشق میبینی/ میان داغ نبشته که نحن نزّلنا

الست عشق رسید و هر آن که گفت بلی / گواه گفت بلی هست صدهزار بلا

خرد نداند و حیران شود ز مذهب عشق/ اگرچه واقف باشد ز جمله مذهبها

شاخ عشق اندر ازل دان بیخ عشق اندر ابد/ این شجر را تکیه بر عرش و ثری و ساق نیست

نه شرط عقل بود با کمان ابروی دوست/که جان سپر نکنی پیش تیربارانش

ز کعبه روی نشاید به ناامیدی تافت/کمینه آن که بمیریم در بیابانش

حریف را که غم جان خویشتن باشد/هنوز لاف دروغ است عشق جانانش

حکیم را که دل از دست رفت و پای از جای/سر صلاح توقّع مدار و سامانش

پیش از شناسایی لحن مناسب با حال و هوای محتوای اثر، خواندن اتفاق می‌افتد.

نخستین گام مؤثر در رویارویی با متن، خوانش دقیق آن است.

یکی از آسان‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها این است که متن از سه دیدگاه زبان، ادبیات و فکر؛ یعنی در سه قلمرو بررسی شود.

لازم است تمام اثر یک‌باره و بی‌گسست خوانده شود تا درک ارتباط طولی و فهم محتوایی دچار اختلال نشود.