شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 2 - درس یکم : تاریخ ادبیات فارسی در قرن‌های 7 و 8 و 9 | آزمون شماره 16545

ای آن‌که به دهر، نام تو شاهرخ است/ پیوسته تو را به حضرت شاه، رخ است

جبرئیل از منتهای سدره آمین می‌کند/ چون دعای شاه عادل بایسنقر می‌کنم

پادشاه وقت غازان را اگر بینی بگو/ کای همه ایام تو میمون‌تر از روز ظفر

چون ملکشاه شد جهان‌آرای/ آن که بودش لقب جلال‌الدّین

مولوی _ رشیدالدین فضل‌الله همدانی _ خواجوی کرمانی _ دولتشاه سمرقندی

مولوی _ عطاملک جوینی _ حافظ _ دولتشاه سمرقندی

حافظ _ رشیدالدین فضل‌الله همدانی _ حافظ _ شاه نعمت‌الله ولی

حافظ _ عطاملک جوینی _ خواجوی کرمانی _ شاه نعمت‌الله ولی

 فرصتی پدید آمد تا صاحبان مذاهب مختلف عقاید خود را ابراز کنند.

شعر خواجوی کرمانی از غزل‌سرایان برجستۀ این دوره، در مجموع کمال‌یافته و پخته است.

 عراق عجم و مهم‌تر از آن شهر اصفهان در حکم مرکز ادبی این عصر به شمار می‌رفت.

از بین رفتن دربارهای ادب‌دوست ایرانی تبار، از رونق افتادن قصیده‌سرایی را در پی داشت.

با حمله ویرانگر مغولان و بعد از آن هجوم وحشیانه تیمور و حکومت ظالمانه این دو، بنیان فرهنگ و اخلاق تباه و ویران گردید و دوستداران فرهنگ و اخلاق اغلب منزوی شدند و به تصوف پناه بردند.

وضعیت زبان و ادبیات فارسی در این دوره، مثل بسیاری از دانش‌های دیگر، با دوره‌های پیش از خود متفاوت شد و به نوعی دچار سستی و نابسامانی گردید.

با انتقال قدرت از خراسان به مرکز ایران، زبان و ادبیات فارسی در ناحیه عراق عجم گسترش یافت و زمینه‌هایی برای تغییر سبک از خراسانی به عراقی ایجاد شد.

سبک عراقی از اوایل قرن هفتم تا اوایل قرن نهم، سبک غالب متون ادب فارسی بود. دلیل نام‌‌گذاری سبک این دوره به «عراقی» این است که بعد از حمله مغول، کانون‌های فرهنگی از خراسان به بغداد منتقل گشت.