شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 31123

گفت جانم از محبان دور نیست/ لیک بیرونآمدن دستور نیست

چه نیکو گفت با جمشید دستور/ که با نادان نه شیون باد نه سور

خاصه گنه من که پس از طاعت ایزد/ در خدمت دستور ملک بودم هموار

همیرفت با او دو دستور او/ که دستور بودند و گنجور او

یکی از بزرگان گفت پارسایی را چه گویی در حقّ فلان عابد که دیگران در حق وی به طعنه سخن‌ها گفته‌اند؟ گفت: بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و در باطنش غیب نمی‌دانم. (سرزنش عیوب دیگران)

حکیمی را پرسیدند از سخاوت و شجاعت کدام بهتر است؟ گفت: «آن که را سخاوت است به شجاعت حاجت نیست.» (ترجیح گشاده‌دستی بر دلیری)

صیادی ضعیف را ماهی قوی به دام اندر افتاد، ماهی برو غالب آمد و برفت. دیگر صیادان ملامتش کردند که چنین صیدی در دامت افتاد و ندانستی نگاه داشتن. گفت: صیاد بی روزی در دجله نگیرد و ماهی بی اجل بر خشک نمیرد. (تأکید بر تلاش)

یکی را شنیدم از پیران مربی که مریدی را همی‌گفت: «ای پسر چندان که تعلق خاطر آدمی‌زاد به روزی است اگر به روزی‌ده بودی به مقام از ملائکه در گذشتی». (داشتن توجه ویژه بر عبادت)

بنده‌ات ماه درفشان و به گرد سپهت / گردش چرخ و درخشیدن خورشید و قمر

خداوندا، بلندی یافت مقدارم ز مدح تو / گر از مدح تو درمانم مرا مقدار کی باشد

بر آسمان و زمین رای و رایت تو بلند / تو را مسخّر و فرمان‌بر آسمان و زمین

بدان مقام رسیدی که بس عجب نبود / اگر سپهر کند پیش تو ستاره نثار

استفاده از تناسب و تشخیص

حمد خداوند همراه با توصیف طبیعت

کاربرد واژگان عربی ساده  

کاربرد تشبیه و تضاد

آرایة تضاد در ابیات وجود دارد.

جناس در بیت اول وجود دارد.

در بیت سوم آرایة جان‌بخشی و تشبیه به‌کار رفته است.

تلمیح در یکی از ابیات وجود دارد.