شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 20211

مکش پای از گلیم خویش افزون/ که تا داناتر آیی از کسایی

بیا اینک نگه کن رودکی را/ اگر بی‌‌جان روان خواهی تنی را

مرا خود چه باشد زبان‌‌‌آوری/ چنین گفت شاه سخن عنصری

عید او فرخ و فرخ سر سال/ فرخی بر در او بسته کمر

سلجوقی

غزنوی

سامانی

صفاری

پس از سقوط دولت ساسانی، ایرانیان در سه قرن نخست هجری به زبان‌های فارسی، پهلوی و عربی آثار فراوان پدید آوردند.

یعقوب لیث نه با زبان عربی آشنایی داشت و نه اجازه داد این زبان در دستگاه حکومت او به کار رود. وی فارسی دری را زبان رسمی قلمرو خود اعلام کرد.

 در آغاز قرن سوم، دولت نیمه مستقل صفاری و پس از آن، دولت مستقل طاهری بر سر کار آمد.

پس از پدید آمدن حکومت‌های کوچک در این دوره زبان فارسی فرصت و امکان یافت تا به عنوان زبان رسمی شناخته شود و رشد یابد.

مرا بسود و فروریخت هر چه دندان بود / نبود دندان لا بل چراغ تابان بود

برآمد قیرگون ابری ز روی نیلگون دریا / چو رای عاشقان گردان چو طبع بیدلان شیدا

آمد بهار خرّم با رنگ و بوی طیب / با صد هزار نزهت و آرایش عجیب

آب آتش‌فروز عشق آمد / آتش آب‌سوز عشق آمد