شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 23922

زبان پارتی: در دوره اشکانیان رایج بود و تا اوایل دوره ساسانی آثاری به این زبان تألیف می‌شده است.

زبان پهلوی: کلیله و دمنه و یادگار زریران از آثار مربوط به این زبان است. آثار کمی از این زبان برجا مانده است.

زبان فارسی باستان: آثار برجای مانده این زبان، فرمان‌ها و نامه‌های شاهان هخامنشی است که به خطّ میخی نوشته شده است.

زبان فارسی دری: ادبیات این زبان به مفهوم واقعی خود، تقریباً هم‌زمان با دولت طاهریان پدید آمد.

در مجموع قرن پنجم هجری دوران غلبه،‌ رواج، حفظ و ارائه آداب و رسوم ملی بود.

ابوعلی بلعمی، تاریخ بلعمی را به دستور منصور بن نوح سامانی به عربی برگرداند.

ناصرخسرو کسی بود که در موضوع موعظه و نصیحت قصیده تمام و کمال سرود و سپس کسایی مروزی شیوه او را ادامه داد.

آوردن اصطلاحات علمی و اشعار و امثال در نثر این دوره هنوز رایج نشده بود.

برخلاف شعر، نثر در عهد سامانی بی‌رونق بود.

به دستور منصور بن نوح سامانی، کتاب تاریخ الرسل و الملوک به فارسی برگردانده شد.

ابوعلی بلعمی اصل کتاب تفسیر طبری را به زبان فارسی برگرداند.

ادیبی از اهالی خراسان، کتاب شاهنامۀ ابومنصوری دربارۀ تاریخ گذشتۀ ایران را نوشت.

این دوره مهم‌ترین دوره تمدن اسلامی ایران بود. نظم و نثر فارسی در این دوره شکوفا شد.

آثار ارزنده بسیاری به پارسی و عربی در قلمرو فرهنگ اسلامی پدید آمد.

غزنویان برای ماندگاری حکومت خود ناگزیر از رواج زبان پارسی شدند و تا پایان سلطنت مسعود، شاعران بزرگ فارسی‌گوی در دربار غزنوی حضور داشتند.

در آغاز این دوره تمام دانشمندان ایرانی آثار خود را به فارسی می‌نویسند، تا بتوانند در سرتاسر دنیای اسلام خوانندگان بیشتری پیدا کنند.