شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 5743

چو در خیال من آید لب چو دانه نارت / به بوستان روانم درخت نار برآید

کشتی‌ای بر خشک می‌رانیم در دریای عشق / وین تن خاکی ز چشم افتاد، چون لنگر در آب

اگر ما گنهکار و بدگوهریم / بدین پادشاهی نه اندر خوریم

بی گل روی او چرا یک دم / نشود چشم من تهی ز گلاب

یکی را از حکما شنیدم که می‌گفت: هرگز کسی به جهل خویش اقرار نکرده است، مگر آن کس که چون دیگری در سخن باشد، همچنان ناتمام گفته، سخن آغاز کند. (نکوهش پرحرفی)

یکی را از بزرگان به محفلی اندر همی ستودند و در اوصاف جمیلش مبالغه می‌کردند. سر برآورد و گفت: من آنم که من دانم. (تأکید بر سکوت)

عابدی را حکایت کنند که شبی ده من طعام بخوردی و تا سحر ختمی در نماز بکردی. صاحب‌دلی شنید و گفت: اگر نیم نانی بخوردی و بخفتی بسیار ازین فاضل‌تر بودی. (تأکید بر میانه‌روی)

یکی از صاحبدلان زورآزمایی را دید به هم برآمده و کف بر دماغ انداخته. گفت: این را چه حالت است؟ گفتند: فلان دشنام دادش. گفت: این فرومایه هزار من سنگ برمی‌دارد و طاقت سخنی نمی‌آرد؟ (تأکید بر قوی کردن جسم در کنار اخلاق نیکو)

د _ ب _ الف

 ب _ ج _ ه_

د _ ج _ ب

ه_ _ ب _ الف

عقل کلّی که از تو یافته راه / هم ز هیبت نکرده در تو نگاه (پیام بیت ناتوانی عقل در شناخت خداوند است.)

چو هندو زلف دودآسای او آتش‌نشین/ چو طوطی لعل شکرخای او شیرین‌جواب (از آرایه‌های تشبیه و استعاره استفاده شده است.)

بوی تو می‌شنیدم و بر یاد روی تو / دادند ساقیان طرب یک دو ساغرم ( ضمیر «م» در واژه «ساغرم» در نقش مفعول، جابه‌جا شده است.)

عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران/ ساده‌دل من که قسم‌های تو باور کردم (حذف فعل در هر دو مصراع صورت گرفته است.)

اکنون اندکی از محاسن عدل که پادشاهان را ثمین‌تر زیوری و موهبتی است یاد می‌شود.

 سرهنگ زاده‌ای را دیدم که عقل و کیاستی زاید الوصف داشت.

این بنده و بنده‌زاده را بدین واسطه تشریفی هر چند بزرگ‌تر و تربیتی هر چه تمام‌تر بود.

ایزد تعالی هر کار را سببی نهاده است و هر سبب را علتی و هر علت را موضعی.