شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 1334

ادبیات سیاسی در ایران از رهگذر نقد شرایط موجود در این عصر شکل گرفت.

ترجمه و نشر کتاب‌های غربی در شکل‌گیری جنبش ضد استعماری و ضد استبدادی این دوره نقش داشت.

از شاخص‌ترین درون‌مایه‌های شعر فارسی در این دوره «آزادی، قانون و وطن» بود.

آخوندزاده، طالبوف و میرزا آقاخان کرمانی از شاعران منتقد بودند که به شکل‌گیری ادبیات بیداری کمک کردند.

ز خاک پاک شهیدان راه آزادی / ببین که خون سیاوش چه سان به هوش آمد

خوابند وکیلان و خرابند وزیران / بردند به سرقت همه سیم و زر ایران

از دست عدو نالۀ من از سر درد است / اندیشه هر آن کس کند از مرگ، نه مرد است

در آن سرای که زن نیست، انس و شفقت نیست / در آن وجود که دل مرد مرده است روان

عزیزم، من چهار تا باغستان داشتم. باغبان‌ها آبیاری می‌کردند. انگورش را به شهر می‌بردند. کشمش را می‌خشکاندند. فی‌الحقیقه من در کنج باغستان افتاده بودم توی ناز و نعمت.

آن که عالی جاه عزت همراه پارلمان سوئیس به مراحم کاملۀ همایونی مباهی و مفتخر بوده بداند.

ایران مملو از نعمات خداداد است، چیزی که همۀ این نعمات را باطل گذاشته، نبودن قانون است. هیچ کس در ایران مالک هیچ چیز نیست زیرا که قانون نیست.

بر ضمیر عارفان معارف سخن سازی و خاطر خطیر واقفان مواقف نکته‌پردازی پوشیده و پنهان نخواهد بود.