شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 17864

اندیشه و فرهنگ‌ها دارد ز عشقت رنگ‌ها/ شب تا سحرگه چنگ‌ها ماه تو را حنانه‌ای

همچو شیر سخت‌دندان یا عقاب تیزچنگ/ تا مراد خویش را آری به چنگ آماده شو

زنِ چنگ‌زن چنگ در بر گرفت/ نخستین خروش مغان درگرفت

بنواز چنگ عشق به نغمات لم‌یزل/ کز چنگ‌های عشق تو جان است تارتار

بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست/ بگشای لب که قند فراوانم آرزوست (طلب دیدار معشوق)

گفتی به روزگاران مهری نشسته بر دل/ بیرون نمی‌توان کرد الا به روزگاران (جاودانگی عشق)

به آنچه می‌گذرد دل منه که دجله بسی/ پس از خلیفه بخواهد گذشت در بغداد (جاهطلبی)

گرت ز دست برآید، چو نخل باش کریم/ ورت ز دست نیاید چو سرو باش آزاد (ترک تعلقات)

پادشاهی پارسایی را دید، گفت: هیچت از ما یاد ‌آید؟ گفت: بلی، وقتی که خدا را فراموش می‌کنم.[عظمت پادشاهان]

 حکیمی را پرسیدند از سخاوت و شجاعت کدام بهتر است؟ گفت: آن‌که را سخاوت است به شجاعت حاجت نیست. [ستایش بخشندگی]

 بدخوی در دست دشمنی گرفتار است که هر کجا رود از چنگ عقوبت او خلاص نیابد. [سرزنش بدخلقی]

 هر که در پیش سخن دیگران افتد تا مایه فضلش بدانند پایه جهلش معلوم کند.[پرهیز از دخالت بی‌جا]

آنچه می‌خواهند از دنیا، به ایشان رو نهد / رو به دنیا کردگان گر پشت بر دنیا کنند (توصیه به دنیاطلبی)

نکته‌ای کان جست ناگه از زبان / هم چو تیری دان که جست از آسمان (سفارش به نگهداشتن زبان)

چون حباب ار ز آب دلشادی / زود میری از آنکه پر بادی (سرزنش غرور)

 گریه شمع همه شب نه که از درد سرست / چون ز سر رست همه نور شد از گریه برست (نفی خود بینی و ترک خودخواهی)

برو خواجه کوتاه کن دست آز / چه می‌بایدت ز آستین دراز (نکوهش طمع)

گنهکار اندیشناک از خدای / به از پارسای عبادت‌نمای (سرزنش ریاکاری)

گر به جای نانش اندر سفره بودی آفتاب / تا قیامت روز روشن کس ندیدی در جهان (بیان خسیس بودن فردی)

هر که نان از عمل خویش خورد / منّت حاتم طایی نبرد (تأکید بر کمک به نیازمندان)