شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 18397

زبان درکش ای مرد بسیاردان/ که فردا قلم نیست بر بیزبان

فراوانسخن باشد آگندهگوش/ نصیحت نگیرد مگر در خموش

چرا گوید آن چیز در خفیه مرد/ که گر فاش گردد، شود رویزرد

حذر کن ز نادان دهمرده گوی/ چو دانا یکی گوی و پرورده گوی

پیش از شناسایی لحن مناسب با حال و هوای محتوای اثر، خواندن اتفاق می‌افتد.

نخستین گام مؤثر در رویارویی با متن، خوانش دقیق آن است.

یکی از آسان‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها این است که متن از سه دیدگاه زبان، ادبیات و فکر؛ یعنی در سه قلمرو بررسی شود.

لازم است تمام اثر یک‌باره و بی‌گسست خوانده شود تا درک ارتباط طولی و فهم محتوایی دچار اختلال نشود.

هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید. (در جملۀ اول، کنایه وجود دارد.)

ترسیدم از بیم گزند خویش آهنگ هلاک من کنند، پس قول حکما را کار بستم. («آهنگ» در معنای «قصد» به کار رفته است.)

به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم دامنی پر کنم هدیه اصحاب را. (استفاده از آرایۀ تشبیه)

آزردن دوستان، جهل است وکفّارت یمین، سهل. (وجود آرایۀ جناس)