شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 399

دانم که کس نگردد از بیم گرد من/ زین‌گونه شیرمردی من چون شود عیان

(وجود ترکیب وصفی مقلوب)

تا مر مرا دو حلقه بند است بر دو پای/ هستم دو دیده گویی از خون دو ناودان (آوردن حرف اضافه "مر" بر سر مفعول)

نبشته که با گفته گرد آمدی/ وگر چند بس بیکران باشدی (وجود تلفظ کهن واژه)

گیرم صبور گردم، بر جای نیست دل/ گویم به رسم باشم، هموار نیست رای

(استفاده از فعل ماضی در معنای مضارع)

سجده نتوان کرد بر آب حیات/ تا نیابم زین تن خاکی نجات

عاشقان سر نهند در شب تار/ تو بر آنی که چون بری دستار

گفت خوبان چو پرده برگیرند/ عاشقان پیششان چنین میرند

صدفوار گوهرشناسان راز/ دهان جز به لؤلؤ نکردند باز

رسید موسم آن کز طرب چو نرگس مست/ نهد به پای قدح هر که شش درم دارد (مجاز-تشبیه)

قطع امید کرده نخواهد نعیم دهر/ شاخ بریده را نظری بر بهار نیست (تلمیح-تشخیص)

نی محزون مگر از تربت فرهاد دمید/ که کند شکوه ز هجران لب شیرینی (مجاز-تلمیح)

بتی دارم که گرد گل ز سنبل سایه‌بان دارد/ بهار عارضش خطی به خون ارغوان دارد (تشبیه-استعاره)

اندیشه و فرهنگ‌ها دارد ز عشقت رنگ‌ها/ شب تا سحرگه چنگ‌ها ماه تو را حنانه‌ای

همچو شیر سخت‌دندان یا عقاب تیزچنگ/ تا مراد خویش را آری به چنگ آماده شو

زنِ چنگ‌زن چنگ در بر گرفت/ نخستین خروش مغان درگرفت

بنواز چنگ عشق به نغمات لم‌یزل/ کز چنگ‌های عشق تو جان است تارتار

در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم/ لطف آنچه تو اندیشی حکم آنچه تو فرمایی

فکر خود و رای خود در عالم رندی نیست/ کفر است در این مذهب خودبینی و خودرایی

عاشقان را بر سر خود حکم نیست/ هرچه فرمان تو باشد، آن کنند

چرخ بر هم زنم ار غیر مرادم گردد/ من نه آنم که زبونی کشم از چرخ فلک