شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس دهم: زبان و ادبیات فارسی در سده‌های پنجم و ششم و ویژگی‌های سبکی آن | آزمون شماره 27588

ساسانی و غزنوی

غزنوی و سلجوقی

سامانی و سلجوقی

سامانی و غزنوی

دلایل عمده توجه نویسندگان به فارسی‌نویسی، گسترش عرفان و تصوف و شکل‌گیری دولت سلجوقی و بهره‌گیری از دبیران و نویسندگان تربیت‌یافته در خراسان و عراق است.

در این دوره، از دید سبک نثر فارسی به شیوه‌ای از نثر می‌رسیم که می‌توان آن را نثر موزون نامید. ویژگی اصلی این نثر به‌کارگیری سجع است. نثر موزون با بهره‌گیری از جمله‌های کوتاه، خود را به شعر نزدیک می‌کند.

خواجه عبدالله انصاری نثر موزون را به کمال رساند؛ آن چنان که می‌توان آثار وی را سرآمد نثرهای موزون فارسی شمرد و بر کتاب‌های بعد از خود نیز تأثیر گذاشت.

نثر مصنوع که در آن آرایه‌های ادبی فراوان، امثال و اشعار گوناگون از عربی و اصطلاحات علمی به‌کار می‌رود، در قرن پنجم رواج می‌یابد و در همین قرن به کمال می‌رسد.

درِ بلاها باز است و انواع آفت به من محیط و راه مَخوف، با این همه دل از خود نشاید برد.

ای احدی که در ذات و صفات بی‌همتایی و ای خالقی که راهنمایی و ای قادری که خدایی را سزایی.

تلخ را چه سود اگرش آب خوش در جوار است و خار را چه حال از آن‌که بوی گل در کنار است.

این دنیا هم‌چون خنده دیوانگان است و گریه مستان! دیوانه بی‌شادی خندد و مست بی‌اندوه گرید.