شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 27008

یکی از بزرگان گفت پارسایی را چه گویی در حقّ فلان عابد که دیگران در حق وی به طعنه سخن‌ها گفته‌اند؟ گفت: بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و در باطنش غیب نمی‌دانم. (سرزنش عیوب دیگران)

حکیمی را پرسیدند از سخاوت و شجاعت کدام بهتر است؟ گفت: «آن که را سخاوت است به شجاعت حاجت نیست.» (ترجیح گشاده‌دستی بر دلیری)

صیادی ضعیف را ماهی قوی به دام اندر افتاد، ماهی برو غالب آمد و برفت. دیگر صیادان ملامتش کردند که چنین صیدی در دامت افتاد و ندانستی نگاه داشتن. گفت: صیاد بی روزی در دجله نگیرد و ماهی بی اجل بر خشک نمیرد. (تأکید بر تلاش)

یکی را شنیدم از پیران مربی که مریدی را همی‌گفت: «ای پسر چندان که تعلق خاطر آدمی‌زاد به روزی است اگر به روزی‌ده بودی به مقام از ملائکه در گذشتی». (داشتن توجه ویژه بر عبادت)

بر طرف چمن سرو سهی سر نفرازد / امروز که آن سرو خرامان من آنجاست (کاربرد نغمه حروف و تشخیص)

تا برفتی نشدی از دل تنگم بیرون / گرچه تحقیق ندانم که مقام تو کجاست (کاربرد تاریخی فعل ماضی)

گر نفس راه می‌زندت کاین طریق نیست / از ره مرو که پیر خرد رهنمای توست (کاربرد ضمیر متصل در نقش مفعول)

دوش گفتم بنشین زان که قیامت برخاست / فتنه برخاست چو آن سرو خرامان برخاست (کاربرد تضاد و تکرار)

«را» در معنای مفعولی (او را قوّت و توفیق دهد) استفاده شده است.

متن، فاقد تشبیه و دارای آرایه استعاره است.

حذف فعل در متن وجود دارد.

کاربرد دستور تاریخی در متن دیده می‌شود.

جفا پل بود بر عاشق شکستی                     وفا گل بود بر دشمن فشاندی

گر عزم جفا داری سر در رهت اندازم           ور راه وفا گیری جان در قدمت ریزم

در عشق ترک کام کن ترک حبوب و دام              مر سنگ را زر نام کن شکّر لقب نه بر جفا

حاشا که من از جور و جفای تو بنالم              بیداد لطیفان همه لطف است و کرامت