شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 26447

من که در آتش سودای تو آهی نزنم/ کی توان گفت که بر داغ، دلم صابر نیست (تشبیه-تلمیح)

تا چه بازی رخ نماید؟ بیدقی خواهیم راند/ عرصه شطرنج رندان را مجال شاه نیست (تناسب-جناس)

از چشم خود بپرس که ما را که میکشد؟/ جانا گناه طالع و جرم ستاره نیست (تشخیص-تضاد)

تا دم از شام سر زلف تو هر جا نزند/ با صبا گفت و شنیدم سحری نیست که نیست (تشبیه-تشخیص)

نه شرط عقل بود با کمان ابروی دوست/که جان سپر نکنی پیش تیربارانش

ز کعبه روی نشاید به ناامیدی تافت/کمینه آن که بمیریم در بیابانش

حریف را که غم جان خویشتن باشد/هنوز لاف دروغ است عشق جانانش

حکیم را که دل از دست رفت و پای از جای/سر صلاح توقّع مدار و سامانش

به نام خداوند جان و خرد/ کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام و خداوند جای/ خداوند روزی ده رهنمای

به هستیش باید که خستو(معترف) شوی/ ز گفتار بیکار یکسو شوی

پرستنده باشی و جوینده راه/ به ژرفی به فرمانش کردن نگاه

گامی از بود خود فراتر شد/ تا خدا دیدنش میسر شد

دید معبود خویش را به درست/ دیده از هرچه دیده بود بشست

پرستش گرفت آفریننده را/ جهاندار و بیدار و بیننده را

خداوند پیروزی و برتری/ خداوند افزونی و کمتری

«چه» در مصراع نخست صفت تعجبی است.

تلاش و کوشش در جهت حل مشکلات دیگران، مفهوم کلی ابیات است.

مصراع دوم بیت دوم به شیوۀ بلاغی آمده است.

در میان ابیات، آرایة مراعات نظیر وجود دارد.