شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 4707

ادبیات سیاسی در ایران از رهگذر نقد شرایط موجود در این عصر شکل گرفت.

ترجمه و نشر کتاب‌های غربی در شکل‌گیری جنبش ضد استعماری و ضد استبدادی این دوره نقش داشت.

از شاخص‌ترین درون‌مایه‌های شعر فارسی در این دوره «آزادی، قانون و وطن» بود.

آخوندزاده، طالبوف و میرزا آقاخان کرمانی از شاعران منتقد بودند که به شکل‌گیری ادبیات بیداری کمک کردند.

اندوه را ببینی / با سایه درازش / که پا همپای غروب / لغزان لغزان / به خانه درآید (نو و جدید بودن صور خیال)

یک لحظه می توانستم ای کاش/ بر شانه های خود بنشانم/ این خلق بی شمار را / گرد حباب خاک بگردانم / تا با دو چشم خویش ببینند / که خورشیدشان کجاست... (انعکاس مفاهیم اجتماعی)

در من چنان بتاب که آب روان شوم / تا ناگهان تو دست بلورین خویش را / در جست‌وجوی پاره سنگی به شکل دل / از آستین برآری و در سینه‌ام کنی (زمینی بودن معشوق)

برف خیال تو / در دست‌های دوستی من / بیش از دمی نماند / ای روح برف‌پوش زمستان / پنداشتم که پیک بهاری / پیراهنت به پاکی صبح شکوفه‌هاست (سرایش شعر در قالب سپید)

شنیده‌ام چو سلیمان به تخت داد نشست       خرَد به درگهَش اِستاد و چشم فتنه بخفت

در پایش اوفتادم و اصلاً ثمر نداشت          تا خون من نریخت ز من دست برنداشت

نهفتمش به ته قلب‌، قلب من بشکافت        نهادمش به سر چشم‌، دیده‌ام بخلید

خبر تازه دگر چیست در این گوشه کنار     یارو امروز چه می‌گفت میان بازار