شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس هفتم: سبک و سبک‌شناسی (سبک خراسانی) | آزمون شماره 31322

امیرمنصور مردی با فرّ و خوشکام بود و روزگار آرزو کرد تا او را نیز یادگاری بود اندر این جهان، پس نژاد بزرگ داشت به گوهر و از تخم اسپهبدان ایران بود. دستور خویش ابومنصور المعمّری را بفرمود تا خداوندان کتب را از دهقانان و فرزانگان و جهان‌دیدگان از شهرها بیاورد.

اول ایدون گوید در این نامه کی تا جهان بود مردم گرد دانش گشته‌اند و سخن را بزرگ داشته و نیکوترین یادگاری سخن دانسته‌اند، چه اندر این جهان مردم به دانش بزرگوارتر و مایه‌دارتر، و چون مردم بدانست که از وی چیزی نماند پایدار، بدان کوشد تا نام او بماند و نشان او گسسته نشود.

ای فرزند در همه کارها میانه‌رو باش که پیامبر ما فرمود: «بهترین کارها، میانه‌روی است»، و در سخن گفتن و اظهار سخن، ملایمت و درنگ و بردباری پیشه کن.

پس دیگر شب موبد موبدان به خواب دید که گروهی اشتران بختی بودندی بسیار، و گروهی اشتران عرب بیامدندی و با این اشتران بختی جنگ کردندی و این بختیان را به هزیمت کردندی و از دجله بگذرانیدندی.

سپهبدان سپه را پیادگان خواند / هر آن کسی که تو را روز رزم دید سوار

باد گویی مشک سوده دارد اندر آستین / باغ گویی لعبتان ساده دارد در کنار

مطربان طرب‌انگیز نوازنده نوا / ما نوازنده مدح ملک خوبْ خصال

گفتی از گیتی وفا جویم، مجوی / کز تو و او ما همین جستیم نیست

قالب غزل در اواخر این دوره رشد می‌نماید. _ روح شادی و نشاط و خوش باشی، در شعر غلبه دارد. _ کهنه و مهجور بودن بخشی از لغات در مقایسه با دوره‌های بعد

استفاده از آرایه‌های ادبی، طبیعی و در حدّ اعتدال است. _ اشعار پندآموز و اندرزگونۀ این دوره، ساده است و جنبۀ عملی و دستوری دارد. _ فراوانی ترکیبات نو

قافیه و ردیف، بسیار ساده است. _ معشوق، عمدتاً زمینی است. _ تفاوت تلفّظ برخی از کلمات در مقایسه با زبان امروز

در توصیف پدیده‌ها بیشتر از تشبیه حسّی بهره گرفته می شود. _ مضمون عمدۀ اشعار این سبک، حماسه، مدح و اندرز و ... است. _ کم بودن لغات عربی

به دوزخ درون دیدم آهرمنا / نیارستمش گشت پیرامنا

درخت تو گر بار دانش بگیرد / به زیر آوری چرخ نیلوفری را

شاه سرو است و بخارا بوستان / سرو سوی بوستان آید همی

سر ننهی جز به اشارات دل / بر ورق عشق ازل چون قلم