شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 23398

زبان درکش ای مرد بسیاردان/ که فردا قلم نیست بر بیزبان

فراوانسخن باشد آگندهگوش/ نصیحت نگیرد مگر در خموش

چرا گوید آن چیز در خفیه مرد/ که گر فاش گردد، شود رویزرد

حذر کن ز نادان دهمرده گوی/ چو دانا یکی گوی و پرورده گوی

کاربرد سجع، کنایه و تشبیه در متن مشهود است.

کاربرد واژگان ترکی و مغولی از ویژگی‌های متن است.

در متن حذف فعل به قرینه یافت می‌شود.

این متن از نمونه‌های نثر فارسی دوره‌ دوم است.

یکی را از حکما شنیدم که می‌گفت: هرگز کسی به جهل خویش اقرار نکرده است، مگر آن کس که چون دیگری در سخن باشد، همچنان ناتمام گفته، سخن آغاز کند. (نکوهش پرحرفی)

یکی را از بزرگان به محفلی اندر همی ستودند و در اوصاف جمیلش مبالغه می‌کردند. سر برآورد و گفت: من آنم که من دانم. (تأکید بر سکوت)

عابدی را حکایت کنند که شبی ده من طعام بخوردی و تا سحر ختمی در نماز بکردی. صاحب‌دلی شنید و گفت: اگر نیم نانی بخوردی و بخفتی بسیار ازین فاضل‌تر بودی. (تأکید بر میانه‌روی)

یکی از صاحبدلان زورآزمایی را دید به هم برآمده و کف بر دماغ انداخته. گفت: این را چه حالت است؟ گفتند: فلان دشنام دادش. گفت: این فرومایه هزار من سنگ برمی‌دارد و طاقت سخنی نمی‌آرد؟ (تأکید بر قوی کردن جسم در کنار اخلاق نیکو)

ناف دریاست چو گرداب مرا لنگرگاه / نیستم موج که سعی‌ام پی ساحل گردد

رهنوردان را سبکباری بود باد مراد / زود رخت خود به ساحل کف ز دریا می‌کشد

دامن گره به دامن ساحل نمی‌زند / موجی که خو به شورش دریا گرفته است

ساده‌لوحی که شکایت کند از شورش بحر / واگذارش که چو خاشاک به ساحل برود