شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 24004

همه چیزی از نادان نگاه داشتن آسان‌تر که ایشان را از تن خویش. (نابودگری جهل)

اگر خواهی که ستوده مردمان باشی بر آن‌کس که خرد زو نهان باشد نهان خویش آشکارا مکن. (اهمیّت سکوت)

اکنون آموز که جوانی، چون پیر گردی به اندیشیدن حاجت نیاید که پیران چیزها دانند. (تأکید بر تجربه)

هر مفلسی که عاشقی ورزد معاینه [آشکارا] در خون خویش سعی کرده باشد. (بلاخیز بودن عشق)

عقل کلّی که از تو یافته راه / هم ز هیبت نکرده در تو نگاه (پیام بیت ناتوانی عقل در شناخت خداوند است.)

چو هندو زلف دودآسای او آتش‌نشین/ چو طوطی لعل شکرخای او شیرین‌جواب (از آرایه‌های تشبیه و استعاره استفاده شده است.)

بوی تو می‌شنیدم و بر یاد روی تو / دادند ساقیان طرب یک دو ساغرم ( ضمیر «م» در واژه «ساغرم» در نقش مفعول، جابه‌جا شده است.)

عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران/ ساده‌دل من که قسم‌های تو باور کردم (حذف فعل در هر دو مصراع صورت گرفته است.)

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن / که در شریعت ما غیر این گناهی نیست (تأکید بر آزار نرساندن به دیگران)

او را به چشم پاک توان دید چون هلال / هر دیده جای جلوۀ آن ماه‌پاره نیست (تأکید بر داشتن چشم و درون پاک برای درک معشوق)

دل به امّید صدایی که مگر در تو رسد / ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد (زاری عاشق در هجران معشوق)

درد عشق از تندرستی خوش‌تر است / گر چه بیش از صبر درمانیش نیست (عشق، موجب تندرستی است)

حذف به قرینه لفظی

رابطه معنایی تناسب میان بلبل و درخت، بهایم و بیشه

آرایه‌های تضاد و تشخیص و تشبیه در متن وجود دارد.

مفهوم کلی متن این است که تمام موجودات هستی در حال تسبیح و ستایش خداوند هستند.