شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس دوازدهم: جناس و انواع آن

قافیه در کدام بیت «جناس همسان» است؟

غم جمله نصیب چرخ خم بایستی / یا با غم من صبر بهم بایستی

غلام قدت سرو آزاد باد / پريشانى زلفت از باد باد

گر مر او را این نظر بودی مدام / چون ندیدی زیر مشتی خاک دام؟

مهر جانان چون روان اندر تن من شد روان / از تنم بیرون نیاید مهر او جز با روان

درباره جناس کدام گزینه صحیح است؟

اگر دو کلمه از نظر نوشتار یکی باشند اما معنای آن‌ها متفاوت باشد، «جناس همسان» ایجاد می‌شود.

اگر دو کلمه از نظر نوشتار و معنا هیچ تفاوتی با هم نداشته باشند، «جناس ناهمسان» تشکیل می‌شود.

دو کلمه‌ای که اختلاف آنان در دو واج باشد، «جناس ناهمسان اختلافی» را می‌سازند.

ناهمسانی واژه‌ها در مصوت‌های بلند را «جناس ناهمسان حرکتی» می‌نامند.

نوع جناس اختلافی در همه‌ی ابیات یکسان است به‌جز:

سر رشته‌ی جان به جام بگذار / کاین رشته از او نظام دارم

این بوی روح‌پرور از آن خوی دلبر است / وین آب زندگانی از آن جوی کوثر است

یاد باد آن‌که سر کوی توام منزل بود / دیده را روشنی از خاک درت حاصل بود

مگذران روز سلامت به ملامت حافظ / چه توقّع ز جهان گذران می‌داری

در کدام بیت، واژه‌های قافیه، جناس هستند؟

با کدامین روی چون دل‌مرده‌ای / روی سوی آسمان‌ها کرده‌ای

کشته شد ظالم جهانی زنده شد / هر یکی از نو خدا را بنده شد

تو که بینایی ز کورانم مدار / دایرم بر گِرد لطفت ای مدار

انبیا گفتند نومیدی بد است / فضل و رحمت‌های باری بی‌حد است

در همهٔ ابیات زیر به‌جز ....... «جناس» وجود دارد.

می‌نماید مار اندر چشم مال / هر دو چشم خویش را نیکو بمال

همان خواه بیگانه و خویش را / که خواهی روان تن خویش را

بگفتا من گِلی ناچیز بودم / ولیکن مدتی با گُل نشستم

این عصا از دوزخ آمد چاشنی / که هلا بگریز اندر روشنی

شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس دوازدهم: جناس و انواع آن | آزمون شماره 20472