شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 23969

چون شیخ ما به نیشابور بود، بازرگانی شیخ را عود آورد و شیخ می‌گفت: «تا همسایگان ما را از بوی این نصیبی بود.». (کاربرد «را» به ‌عنوان نشانه مفعول)

شیخ بفرمود تا دو برّه فربه، یکسان بیاوردند چنان که از هم فرق نتوانستی کرد و هر دو به یک شکل بیاراستند. (کاربرد شکل تاریخی فعل)

شب ها در این تضرّع و زاری می نمودم تا یک شب رسول را به خواب دیدم، انگشتری در انگشت راست، نگینی پیروزه در وی. (حذف افعال)

چون آتش بگرفت هر که از بومان بیرون آید، بسوزد و هر که در غار بماند از دود بمیرد. (کاربرد «بسوزد» در معنای «می‌سوزد»)

پادشاهی پارسایی را دید، گفت: هیچت از ما یاد ‌آید؟ گفت: بلی، وقتی که خدا را فراموش می‌کنم.[عظمت پادشاهان]

 حکیمی را پرسیدند از سخاوت و شجاعت کدام بهتر است؟ گفت: آن‌که را سخاوت است به شجاعت حاجت نیست. [ستایش بخشندگی]

 بدخوی در دست دشمنی گرفتار است که هر کجا رود از چنگ عقوبت او خلاص نیابد. [سرزنش بدخلقی]

 هر که در پیش سخن دیگران افتد تا مایه فضلش بدانند پایه جهلش معلوم کند.[پرهیز از دخالت بی‌جا]

گفت: علم من قرآن است و حدیث و گفتار مشایخ و او بدین‌ها معتقد نیست و نمی‌شنود مرا به شنیدن کفر او چه حاجت؟ (دوری از بحث کردن با کافر)

ملک گفت: این نکته غریب گفتی ولیکن محال عقل است و خلاف نقل که تو را فضل و بلاغت امروز از چنگ عقوبت من رهایی دهد. (کاربرد سجع و مراعات‌نظیر)

من او را از فضلای عصر می‌دانم و یگانه روزگار، باشد که معاندان در حقّ وی خوضی کرده‌اند پس این سخن در سمع قبول من نیاید. (حذف فعل به قرینه)

تو را با وجود چنین منکری که ظاهر شد سبیل خلاص صورت نبندد. این بگفت و موکّلان عقوبت در وی آویختند. (استفاده اندک از واژه‌های عربی)

مده اندیشه را زین پیش‌تر راه / که یا کوه آیدت در پیش یا چاه

ای تو را خانه‌های آبادان / خانة دینت سخت ویران است

نبات روح را آب از جگر داد / چراغ عقل را پیه از بصر داد[پیه: چربی، روغن ]

چو گل صدپاره کن خود را در این باغ / که نتوان تندرست آمد بدین داغ