شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 19011

زبان پارتی در شمال و شمال شرقی ایران متداول بوده است و تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری به این زبان تألیف می‌شده است.

موبدان کتاب «اوستا» را در دوره هخامنشیان به نگارش درآوردند.

پس از برافتادن ساسانیان، ‌طاهریان نخستین دولت اسلامی ایران بودند. ادبیات فارسی دری تقریباً هم‌زمان با این دولت پدید آمد.

آثار ادبی منظوم و منثور زبان پهلوی از میان رفته است ولی ترجمه عربی و فارسی برخی از آن‌ها مانند «هزار و یک‌شب» در دست است.

پهلوی، نخستین صورت زبان ادبی فارسی نو در برابر نفوذ عناصر زبان عربی بود.

یعقوب لیث صفاری با زبان عربی آشنایی نداشت ولی اجازه داد تا این زبان در دستگاه حکومت او به‌کار رود.

پایه حماسه‌های ملّی به زبان فارسی در قرن چهارم گذاشته شد که زبان فارسی را با ادبیات غنی آن به اوج رساند.

با وجود تأکید بر ضرورت تألیف فارسی و گردآوری تاریخ و روایات گذشته ایرانی، امرای سامانی نتوانستند در برابر خلافت بغداد به هویتی مستقل دست پیدا کنند.

صبح جهان افروز مشّاطه وار کِلّة ظلمانی را از پیش برداشت و جمال روز روشن را بر اهل عالم جلوه کرد.

بدین استشارت که ملک فرمود و خدمتکاران را مَحرم داشت دلیل حزم و ثبات و برهان خرد و وقار هرچه ظاهرتر گشت.

فلک چیست؟ جسمی است چون گوی گردنده اندر جای خویش؛ و اندر میان او چیزهاست که حرکت ایشان به سرشت خویش به خلاف حرکت فلک است.

رای او به امداد الهام ایزدی و فیض الهی مویّد بود و تواتر وحی و اختلاف روح الامین بدان مَقرون.