شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 1600

ادبیات سیاسی در ایران از رهگذر نقد شرایط موجود در این عصر شکل گرفت.

ترجمه و نشر کتاب‌های غربی در شکل‌گیری جنبش ضد استعماری و ضد استبدادی این دوره نقش داشت.

از شاخص‌ترین درون‌مایه‌های شعر فارسی در این دوره «آزادی، قانون و وطن» بود.

آخوندزاده، طالبوف و میرزا آقاخان کرمانی از شاعران منتقد بودند که به شکل‌گیری ادبیات بیداری کمک کردند.

حکومت ضعیف قاجار، ضعیف‌شدن جامعه در اثر شکست ایران از روسیه، غارت کتابخانه اصفهان توسط افغان‌ها

غارت کتابخانه اصفهان توسط افغان‌ها، سرخوردگی شعرا از سبک هندی، تأسیس انجمن‌های ادبی

ضعیف‌شدن جامعه در اثر شکست ایران از روسیه، علاقه شاهان قاجار به بازسازی حال و هوای دربارهای غزنویان، تأسیس انجمن‌های ادبی

علاقه شاهان قاجار به بازسازی حال و هوای دربارهای غزنویان، غارت کتابخانه اصفهان توسط افغان‌ها، سرخوردگی شعرا از سبک هندی

مملکت را جور و استبداد ویران می‌کند / جور در هرجا که ره جوید چو ایران می‌کند

آن دم به خون دیده نشستیم تا کمر / کان سنگدل ببست کمر را به خون ما

مستقل نیست دو کس در سر یک رأی ولی / سر هر برزن و کو صحبت از استقلال است

کسی مالک جان و ناموس نیست / ندانند فریادرس را که کیست

اندوه را ببینی / با سایه درازش / که پا همپای غروب / لغزان لغزان / به خانه درآید (نو و جدید بودن صور خیال)

یک لحظه می توانستم ای کاش/ بر شانه های خود بنشانم/ این خلق بی شمار را / گرد حباب خاک بگردانم / تا با دو چشم خویش ببینند / که خورشیدشان کجاست... (انعکاس مفاهیم اجتماعی)

در من چنان بتاب که آب روان شوم / تا ناگهان تو دست بلورین خویش را / در جست‌وجوی پاره سنگی به شکل دل / از آستین برآری و در سینه‌ام کنی (زمینی بودن معشوق)

برف خیال تو / در دست‌های دوستی من / بیش از دمی نماند / ای روح برف‌پوش زمستان / پنداشتم که پیک بهاری / پیراهنت به پاکی صبح شکوفه‌هاست (سرایش شعر در قالب سپید)