شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 2 - درس یکم : تاریخ ادبیات فارسی در قرن‌های 7 و 8 و 9 | آزمون شماره 16333

سلمان ساوجی مثنوی «جمشید و خورشید» را به شیوه داستان‌های نظامی سروده و دارای قصایدی نیز در سبک عراقی است.

رساله «دلگشا» از آثار منظوم و طنزآمیز عبیدزاکانی است و او در منظومۀ «موش و گربه» ناهنجاری‌های اجتماعی را در دو طبقۀ حاکمان و قاضیان به شیوۀ تمثیل بیان کرده است.

خواجوی کرمانی در غزل‌سرایی بر حافظ تأثیر‌گذار بوده و چند مثنوی به پیروی از پنج گنج نظامی سروده است.

حافظ با تلفیق عشق و عرفان، غزل فارسی را به کمال رسانید و لحن سخن او گزنده، طنزآمیز و سرشار از خیرخواهی و اصلاح‌طلبی است.

بزرگانی چون نجم‌الدین کبری و کمال‌الدین اسماعیل در یورش ویرانگر مغول کشته شدند.

در اواخر دورۀ مغول، به دلیل برچیده شدن بساط حکومت آخرین خلیفۀ عباسی زبان رسمی و رایج عربی گسترش یافت.

وضعیت زبان و ادبیات فارسی در این دوره به دلیل وجود دربارهای ادب‌دوست و گرایش به تصوف و عرفان سامان یافت.

دوستداران فرهنگ و اخلاق به تصوف پناه بردند و به ادبیاتی روی آوردند که به مسائلی چون ترویج روحیۀ تساهل و تسامح و اعتقاد به دنیادوستی تکیه داشت.

جنون ‌آواره دیر و حرم عمری است می‌گردم / مکاتیب نفس پرهرزه عنوان بود در دستم

همین بس در بهارستان محشر خون‌بهای من / غبارش بوی گل شد در رکاب و گرد جولانش

تا مصحف رخسار تو را دید وجودی / از دایره گلشن لمعات برآمد

مرغک اندر شاخسار بوستان / بر مُراد خویش بندد آشیان