شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 4694

حالا من به تمام برادران مسلمان غیور تریاکی خود اعلام می‌کنم …

در همین حیص و بیص جناب حاجی مَلک‌التجار راه آستارا را به روس‌ها واگذار کرد.

تصور مرگ از خیال به در کن و وهم را بر طبیعت مستولی مگردان.

افسوس که زن‌های ایرانی از نوع انسان مجزّا گشته و جزو بهایم و وحوش هستند.

شبی آنجا مهمانی بود / «اسماعیل قربانی» بود / تو صندوقخانه پنهانی بود / به اذن الله، به اذن الله

ما را نگذارند به یک خانه ویران / یا رب بستان داد فقیران ز امیران / چه کج‌رفتاری ای چرخ / چه بدکرداری ای چرخ

ز من مپرس چونی، دلی چو کاسه خونی / ز اشک پرس که افشا نمود راز درونی

زین سیه‌کاری و بیداد ای شب / به کجا برد توان مظلمه‌ات

چو لیدران خطاکار و زاهدان ریا / از این سپس سر مردم فریفتن دارم

که تواند که بود از تو مسلمان‌تر / که وکیل خان یا چاکر خاتونی؟

پیکره‌ای هست ز عطر و ز نور / بافته‌ای زین دو شده جفت‌وجور

وکیلی ملک و ملت بود بابت / طبیعی همچو عمّ مستطابت

شعر در این دوره عمومیّت یافت و به‌عنوان زبان برندة نهضت در اختیار روزنامه‌ها قرار گرفت.

به علّت تسلّط کافی شاعران بر ادبیات کهن، توجّه زیادی به کاربرد جمله‌ها و ترکیب‌های زبانی در این عصر شده است.

شاعران گاه با تأثیرپذیری از اوضاع اجتماع، نوآوری‌هایی در عرصة تخیّل پدید آوردند. مانند پاره‌ای از اشعار میرزاده عشقی.

شاعرانی که به زبان مردم کوچه و بازار شعر می‌گفتند به قالب‌هایی مانند مستزاد، چهارپاره، ترانه و تصنیف رغبت بیشتری داشتند.