شرکت در آزمون آنلاین فارسی 1 - فارسی 1 | آزمون شماره 19425

دشمن او که به تن سر بودش بار گران / سبک از تیغ شرربار نماید بارش

ای آفتاب رفتی و ماهی گذاشتی / وی پادشه گذشتی و شاهی گذاشتی 

هر کس که قصد خدمت این پادشاه کرد / از افتاب و چرخ قبا و کلاه کرد

جان از طلبم به لب رسیده / آبم ز عطش نرفته در کام

در حال خویشتن چو همی ژرف بنگرم / صفرا همی برآید از انده به سر مرا

گر بر قیاس فضل بگشتی مدار چرخ / جز بر مقرّ ماه نبودی مقر مرا

منگر بدین ضعیف تنم زانکه در سخن / زین چرخ پرستاره فزون است اثر مرا

وز دیدن و شنیدن دانش یله نکرد / چون دشمنان خویش به دل کور و کر مرا

مثنوی و معنوی، کلیله و دمنه و قابوس نامه جنبۀ تعلیمی دارند.

در آثار تعلمیمی، پند و اندرز با استفاده از داستان یا حکایتی در قالب شعر و نثر بیان می‌شوند.

آثار تعلیمی می‌توانند اخلاقی و ادبی باشند، ولی جنبه تخیلی ندارند.

برخی آثار طنز نیز جنبۀ تعلیمی دارند.

خط مشکین زان نوشته بر رخش کلک قضا / تا بود از بهر دفع چشم بد حرز و دعا

هر که چون لاله کاسه گردان شد / زین جفا رخ به خون بشوید باز

تنم از واسطۀ دوری دلبر بگداخت / جانم از آتش مهر رخ جانانه بسوخت

عاقلان را تا در این موسم چو خود دیوانه دید / بید مجنون سجده شکری به جا آورده است

حق ز ادراک خلق مستور است                                          از مقام مقربّان دور است

ذرّه کی ظرف انبساط شود؟                                          حق محیط است، کی محاط شود؟

با کَرَم‌های بی‌نهایت تو                                               قطره، بحریست از عنایت تو

حق بود نزد بینش احرار                                           محتجب از عقول چون ابصار