شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 23471

ز خاک آفریدت خداوند پاک/ پس ای بنده افتادگی کن چو خاک (تعلیمی)

بدو داد و فرمود تا گشت باز/ همیتاخت اندر نشیب و فراز (لحن حماسی)

یا رب به آب این مژه اشکبار ما/ کان سرو ناز را بنشان در کنار ما (تعلیمی)

عجب است اگر توانم ز محبتت گریزم/ به کجا رود کبوتر که اسیر باز باشد (تغزلی)

همه چیزی از نادان نگاه داشتن آسان‌تر که ایشان را از تن خویش. (نابودگری جهل)

اگر خواهی که ستوده مردمان باشی بر آن‌کس که خرد زو نهان باشد نهان خویش آشکارا مکن. (اهمیّت سکوت)

اکنون آموز که جوانی، چون پیر گردی به اندیشیدن حاجت نیاید که پیران چیزها دانند. (تأکید بر تجربه)

هر مفلسی که عاشقی ورزد معاینه [آشکارا] در خون خویش سعی کرده باشد. (بلاخیز بودن عشق)

بهره‌گیری از کنایه

روایی و داستانی بودن لحن شعر

کاربردهای دستور تاریخی

دعوت به نوع‌دوستی

تشخیص 

تکرار

اغراق

تضاد

هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید. (در جملۀ اول، کنایه وجود دارد.)

ترسیدم از بیم گزند خویش آهنگ هلاک من کنند، پس قول حکما را کار بستم. («آهنگ» در معنای «قصد» به کار رفته است.)

به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم دامنی پر کنم هدیه اصحاب را. (استفاده از آرایۀ تشبیه)

آزردن دوستان، جهل است وکفّارت یمین، سهل. (وجود آرایۀ جناس)