شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 4384

انعکاس خواست‌ها و علایق تودۀ مردم، مربوط به بحث توجه به مردم است. 

ضرورت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موجب توجه به دانش‌ها و فنون جديد شد. 

در این دوره شاهد رونق مضامین سیاسی، اجتماعی و وطنی هستیم و غزل‌گویی و عارفه‌سرایی کارکرد خود را از دست داد.

مفهوم آزادی در این دوره مترادف با دموکراسی غربی و بنیادی‌ترین تفکر و خواست مشروطه‌خواهان شد.

تنها برای خدمت و غمخواری تو بود / گر رغبتی به شرکت کابینه داشتم

به کمیسیون عرایض چه کنم شکوه ز تو / که همه حالِ من بیدل شیدا دارند

شاهد مشروطه را ارواح پاک / با سر و جان مهر و کابین کرده‌اند

دایم به قهوه‌خانه سماور صدا دهد / یک بار هم سماور بابا صدا نداد

عید قربان آمد ای جان جهان قربان تو را / جلوه‌ای کن تا شود جان‌ها فدای جان تو را

آتش گرفت عالم ز گور بوالبشر بود / صرف‌نظر گر زین پدر کردی نکردی

سرچشمه فین بین که در آن آب روان است / نه آب روان است که جان است و روان است

ای دریغا لباس علم و هنر / ای دریغا متاع فضل و ادب

ترسم که خانه‌ات شود ای محتشم خراب / از سیل اشک دیده گریان کارگر

نیستی در فکر آزادی از این جسم گران / دامن خود برنیاری زین ته دیوار حیف

زنان کشور ما زنده‌اند و در کفن‌اند / که این اصول سیه‌بختی، از سیه‌رختی است

ذوق بشریت را این عشق کهن گم کرد / عشقی نو و فکری نو اندر بشر اندازید