شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 23357

زمین ز گریه ابر است چون بهشت نعیم/ هوا ز خنده برق است چون کُه سینا

کنار جوی پر از جامهای یاقوت است/ که شد به جوی درون رنگ آب چون صهبا

زمین به خوبی چون روی دلبر گلرخ/ هوا به خوشی چون طبع مردم دانا

شیدا شدهام چرا همی ننهی / زنجیر دو زلف بر من شیدا

پیش از شناسایی لحن مناسب با حال و هوای محتوای اثر، خواندن اتفاق می‌افتد.

نخستین گام مؤثر در رویارویی با متن، خوانش دقیق آن است.

یکی از آسان‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها این است که متن از سه دیدگاه زبان، ادبیات و فکر؛ یعنی در سه قلمرو بررسی شود.

لازم است تمام اثر یک‌باره و بی‌گسست خوانده شود تا درک ارتباط طولی و فهم محتوایی دچار اختلال نشود.

به نام خداوند جان و خرد/ کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام و خداوند جای/ خداوند روزی ده رهنمای

به هستیش باید که خستو(معترف) شوی/ ز گفتار بیکار یکسو شوی

پرستنده باشی و جوینده راه/ به ژرفی به فرمانش کردن نگاه

گامی از بود خود فراتر شد/ تا خدا دیدنش میسر شد

دید معبود خویش را به درست/ دیده از هرچه دیده بود بشست

پرستش گرفت آفریننده را/ جهاندار و بیدار و بیننده را

خداوند پیروزی و برتری/ خداوند افزونی و کمتری

استفاده از جملات کوتاه

کاربرد دستور تاریخی

استفاده از کنایه در ترکیباتی مثل «چشم نهادن»

استفاده بسیار از واژگان عربی

در غم تو سخت مشکل است صبوری / خاصه که عالم ز غمگسار بپرداخت (استفاده از واژه «سخت» در معنای «بسیار»)

عشق تو در مرغزار عقل زد آتش/ از تر و از خشک مرغزار بپرداخت (استفاده از تشبیه و تضاد)

خاطر خاقانی از برای وصالت / گوشه دل را به انتظار بپرداخت (کاربرد تاریخی فعل)

هرکه به سودای چون تو یار بپرداخت / همتش از بند روزگار بپرداخت (کاربرد ردیف اسمی دشوار)