شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 5: اختیارات شاعری 1 (زبانی)

کدام بیت فاقد اختیار شاعری زبانی است؟

دست فشانم چو شجر چرخ‌زنان هم چو قمر / چرخ من از رنگ زمین پاک‌تر از چرخ سما

عارف گوینده بگو تا که دعای تو کنم / چون که خوش و مست شوم هر سحری وقت دعا

از کف سلطان رسدم ساغر و سغراق قدم / چشمه خورشید بود جرعه او را چو گدا

دلق من و خرقه من از تو دریغی نبود / وان که ز سلطان رسدم نیم مرا نیم تو را

نام ارکان (پایه‌های آوایی) عروضی کدام مصراع در مقابل آن درست نیامده است؟

که شبی نخفته باشی به دراز نای سالی: فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن

این ابر چون یعقوب من وان گل چو یوسف در چمن: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن

ماه درست را ببین کو بشکست خواب ما: مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن

وقتی دل سودایی می‌رفت به بستان‌ها: مستفعلن فعولن مستفعلن فعولن

در کدام بیت اختیار زبانی تغییر مصوّت بلند به کوتاه صورت نگرفته است؟

ای که بر خسته‌دلان می‌گذری از سر حشمت / هیچ دانی که شب هجر تو چون می‌گذرانند

ایمنی از خلق برد آن مژه‌ی جنگجو / باشد از او در هراس زلف زره‌پوش تو

داروی بیماری‌اش مستی پیوسته است / چشم تو این حکمت از پیش که آموخته؟

نه مرد صدمه‌ی عشقی ز سر حدّ هوس بگذر / هوای سیر دریا داری از ساحل تماشا کن

به‌ترتیب، تقطیع (نشانه‌گذاری) کدام ابیات با ارکان (پایه‌های آوایی) عروضی «مفاعلن فعلاتن / مفاعلن فع لن» منطبق است و در کدام بیت «اختیارات زبانی بلند تلفظ کردن مصوّت کوتاه» وجود دارد؟

الف) لطف خدا بیش‌تر از جرم ماست / نکته‌ی سربسته چه دانی خموش

ب) کدام آهن دلش آموخت این آیین عیّاری / کز اوّل چون برون آمد ره شب زنده‌داران زد

پ) منم که شهره‌ی شهرم به عشق ورزیدن / منم که دیده نیالوده‌ام به بد دیدن

ت) با همه عطف دامنت آیدم از صبا عجب / کز گذر تو باد را مشک ختن نمی‌کند.

ث) به گوش هوش نیوش از من و به عشرت کوش / که این سخن سحر از هاتم به گوش آمد

ج) به فتراک ار همی بندی خدا را زود صیدم کن / که آفت‌هاست در تأخیر و طالب را زیان دارد

پ،ت - ث

پ، ث - ج

الف، پ - ت

الف، پ - ج

کدام اختیارات شاعری، در بیت زیر وجود دارد؟

«خود کرده بود غارت عشقش حوالی دل / بازم به یک شبیخون بر ملک اندرون زد»