شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 24812

با چنان زلف و چنان چشم دلاویز ای عجب/جای کی ماند در این دل توبه و پرهیز را

عجب تو بیت معموری که طوافانش املاکند/عجب تو رق منشوری کز او نوشند شربت ها

معشوق که او چابک و چالاک نباشد/آرام دل عاشق غمناک نباشد

صید بیابان سر از کمند تو پیچد/ما همه پیچیده در کمند تو عمدا

فصاحت، به چگونگی و کیفیت واژگان بازمی‌گردد.

بلاغت، هم به فصاحت توجه دارد و هم به چگونگی معنا.

فصاحت به جنبه‌های ظاهری لفظ و سخن می‌نگرد.

بلاغت یعنی معنای کلام ما به آسانی فهمیده شود.

ز افراسیاب دهر خراب است ملک دل / دردا که زور رستم دستان نیافتم (استفاده از تشبیه)

شو که سلطان فتنه را همه سال / سپهی به ز زلف و خال تو نیست (عینی‌گرایی)

دیده شوخ تو را کشتن خلق آیین شد / تا کی این ظلم؟ در این دیده همانا نم نیست (کاربرد دستور تاریخی)

کرده‌ام توبه ز می‌ خوردن لیک / لب میگون تو توبه‌شکن است (کاربرد تناسب آوایی)

هر که به زیردستان نبخشاید به جور زبردستان گرفتار آید. [ سرزنش بخشایش]

همه کس را دندان به ترشی کُند شود مگر قاضیان را که به شیرینی. [نکوهش رشوه‌خواری]

از نفس‌پرور هنروری نیاید و بی‌هنر سروری را نشاید. [نکوهش تن‌پروری و بی‌هنری]

زر از معدن به کان (معدن) کندن به درآید و ز دست بخیل به جان کندن.[نکوهش خساست]