شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 23256

چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست/سخن شناس نه ای جان من خطا این جاست

این کوزه چو من عاشق زاری بوده است/در بند سر زلف نگاری بوده ست

چون لاله به نوروز قدح گیر بدست/با لاله رخی اگر تو را فرصت هست

سودا چه پزی تا که چو دلسوختگان/آزاد به ترک خود نگویی نشود

در شهری که موش آن صد من آهن بتواند خورد، آخر باز، کودکی را هم بر‌تواند داشت. (کاربرد دستور تاریخی)

آن را که گوش ارادت گران‌[سنگین] آفریده‌اند چون کند که بشنود و آن را که کمند سعادت کشان می‌برد چه کند که نرود؟ (تأکید بر قضا و قدر)

هر که در خدمت پادشاه یک‌دل باشد او را دوستان و دشمنان پادشاه خصم گردند؛ دوستان از روی حسد در جاه و دشمنان از وجه اخلاص. (حذف دو فعل به قرینه)

از مبالغتی در تفتیش کار من چاره نیست که آتش از ضمیر چوب و دل سنگ بی جدّ تمام و جهد بلیغ، بیرون نتوان آورد. (کاربرد اضافه تشبیهی)

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن / که در شریعت ما غیر این گناهی نیست (تأکید بر آزار نرساندن به دیگران)

او را به چشم پاک توان دید چون هلال / هر دیده جای جلوۀ آن ماه‌پاره نیست (تأکید بر داشتن چشم و درون پاک برای درک معشوق)

دل به امّید صدایی که مگر در تو رسد / ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد (زاری عاشق در هجران معشوق)

درد عشق از تندرستی خوش‌تر است / گر چه بیش از صبر درمانیش نیست (عشق، موجب تندرستی است)