شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس چهارم: تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن‌های اولیه هجری | آزمون شماره 20024

زبان پارتی در شمال و شمال شرقی ایران متداول بوده است و تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری به این زبان تألیف می‌شده است.

موبدان کتاب «اوستا» را در دوره هخامنشیان به نگارش درآوردند.

پس از برافتادن ساسانیان، ‌طاهریان نخستین دولت اسلامی ایران بودند. ادبیات فارسی دری تقریباً هم‌زمان با این دولت پدید آمد.

آثار ادبی منظوم و منثور زبان پهلوی از میان رفته است ولی ترجمه عربی و فارسی برخی از آن‌ها مانند «هزار و یک‌شب» در دست است.

دو _ چهار

 پنج _ یک  

 یک _ پنج  

 چهار _ دو

در آغاز این دوره که با اوج حاکمیت سامانیان هم‌زمان است، دانشمندان ایرانی، آثار خود را همچنان به فارسی می‌نوشتند.

شاعرانی چون عنصری، فرخی و منوچهری در اواخر عهد سامانی تربیت شده بودند.

امرای سامانی سعی کردند با تشویق شاعران و نویسندگان در ماوراءالنهر و خراسان بزرگ ترکیب تازه‌ای از هویت فرهنگی را رواج دهند.

غزنویان حتی پس از شکست دادن سامانیان برای ماندگاری حکومت نوپای خود ناگزیر شدند زبان فارسی را رواج دهند.

زبان پارسی میانه یا پهلوی زبان رسمی دوران ساسانی بود. این زبان اساساً به ناحیه پارس تعلق داشت و آن را «فارسی ‌نو یا دری» نامیده‌اند.

زبان‌فارسی باستان در دوره هخامنشی رایج بود. آثار بر جای مانده این زبان، فرمان‌ها و نامه‌های شاهان هخامنشی است که به خط میخی نوشته شده است.

آثاری که به زبان پهلوی تألیف شده، بیشتر آثار دینی زرتشتی است. آثار ادبی پهلوی به سبب اهمیتی که سنّت شفاهی در ایران پیش از اسلام داشته، غالباً به کتابت درنیامده بود.

زبان پارتی در دوره اشکانیان رایج بود و تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری به این زبان تألیف می‌شده است. این زبان در شمال و شمال شرقی ایران متداول بوده است.