شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 950

عنقا که یابد دام کس در پیش آن عنقا مگس/ ای عنکبوت عقل بس تا کی تنی این تار را

وگر عقل است آن پُر فن چرا عقلی بود دشمن/ که مکر عقل بد در تن کند بنیاد صورت را

چو ابرو را چنین کردی چه صورتهای چین کردی/ مرا بی عقل و دین کردی بر آن نقش و بر آن حورا

عقل گوید شش جهت حدست برون راه نیست/ عشق گوید راه هست و رفتهام من بارها

رسید موسم آن کز طرب چو نرگس مست/ نهد به پای قدح هر که شش درم دارد (مجاز-تشبیه)

قطع امید کرده نخواهد نعیم دهر/ شاخ بریده را نظری بر بهار نیست (تلمیح-تشخیص)

نی محزون مگر از تربت فرهاد دمید/ که کند شکوه ز هجران لب شیرینی (مجاز-تلمیح)

بتی دارم که گرد گل ز سنبل سایه‌بان دارد/ بهار عارضش خطی به خون ارغوان دارد (تشبیه-استعاره)

چو عاشق می شدم گفتم که بردم گوهر مقصود/ندانستم که این دریا چه موج خون فشان دارد (استعاره-کنایه)

ز سرو قد دلجویت مکن محروم چشمم را/بدین سرچشمه اش بنشان که خوش آبی روان دارد (تشبیه-جناس)

چو در رویت بخندد گل مشو در دامش ای بلبل/که بر گل اعتمادی نیست گر حسن جهان دارد (استعاره-تضاد)

هر آن کو خاطر مجموع و یار نازنین دارد/سعادت همدم او گشت و دولت همنشین دارد (تناسب-تلمیح)

جمال یار ندارد نقاب و پرده ولی/ غبار ره بنشان تا نظر توانی کرد

گل مراد تو آنگه نقاب بگشاید/ که خدمتش چو نسیم سحر توانی کرد

به تنگ‌چشمی آن ترک لشکری نازم/ که حمله بر من درویش یک‌قبا آورد

رسیدن گل و نسرین به خیر و خوبی باد/ بنفشه شاد و کش آمد، سمن صفا آورد

پیر میخانه چه خوش گفت به دردیکش خویش/ که مگو حال دل سوخته با خامی چند

در کارخانه‌ای که ره عقل و فضل نیست/ فهم ضعیف رای فضولی چرا کند

آنجا که معجزه است ره عقل و فهم نیست/ از عقل فهم شعبده حقهباز کن

کس چون غم زلیخا یوسف ندیده داند؟/ دست بریده حالش دست بریده داند