شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 1: تاریخ ادبیات قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 12700

در طنز، هجو و هزل چیرهدست بود، در شعر وی اگرچه اندیشههای نوگرایانه وجود دارد، جایگاه خانوادگی و تفکرات شخصی او، مانع از آن میشود که در ردیف شاعران آزادیخواه مشروطه قرار گیرد. (ایرج میرزا) 

شعر او ساده و دور از پیچیدگی بود. وی مضامین وطندوستی و ستیز با نادانی را با آوازی زیبا و پرشور میخواند. (عشقی)

 از شاعران شاخص این دوره است که او را به سبب آزادیخواهی، به زندان انداختند. تحت تأثیر شاعران گذشته، به ویژه مسعود سعد و سعدی بود. (عارف قزوینی) 

توانست با شعرهای ساده و عامیانهاش در میان مردم جایگاه مناسبی پیدا کند. شعرهای او که به زبان ساده و طنز آمیز در راه مبارزه با استبداد و عشق به چاپ میرسید، در بیداری مردم بسیار مؤثر بود. (فرخی یزدی)

زبان حماسی

طنز، هجو و هزل

ترانه و تصنیف

قصیده‌سرایی به سبک شاعران خراسانی

شاعران این دوره از این جهت اهمیت دارند که باعث نوآوری و تکامل قابل توجّهی در شعر فارسی شدند.

شاعران عصر بازگشت به سبب فقر فرهنگی جامعه و سستی و رخوت حاکم بر ادبیات، به پیروی از اسلوب‌های کهن پرداختند.

شاعران این عصر، در سطوح زبانی، ادبی و فکری سبک خراسانی و هندی را مدنظر قرار دادند.

از قصیده‌سرایان مشهور این دوره می‌توان به مجمر اصفهانی و نشاط اصفهانی اشاره کرد.

ایرج‌ میرزا: علی‌رغم جایگاه خانوادگی (از نوادگان فتحعلی‌شاه قاجار) می‌توان او را در ردیف شاعران آزادی‌خواه مشروطه قرار داد.

محمّدتقی بهار: بهار علاوه بر تحقیق و تدریس در دانشگاه، در حوزه سیاست و روزنامه‌نویسی نیز فعالیت داشت.

قائم‌مقام فراهانی: احیاءکننده نثر فارسی است، زیرا تکلّف در نثر را از بین برد و باعث اقبال عامّه به نثر گردید.

علّامه دهخدا: با روزنامه «صور اسرافیل» همکاری داشت ولی بعدها خود روزنامه «سروش» را در استانبول منتشر کرد.