شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 17756

پیش از شناسایی لحن مناسب با حال و هوای محتوای اثر، خواندن اتفاق می‌افتد.

نخستین گام مؤثر در رویارویی با متن، خوانش دقیق آن است.

یکی از آسان‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها این است که متن از سه دیدگاه زبان، ادبیات و فکر؛ یعنی در سه قلمرو بررسی شود.

لازم است تمام اثر یک‌باره و بی‌گسست خوانده شود تا درک ارتباط طولی و فهم محتوایی دچار اختلال نشود.

بدانگه که لوح آفرید و قلم/ بزد بر همه بودنی ها رقم

سرشک من که ز طوفان نوح دست برد/ ز لوح سینه نیارست نقش مهر تو شست

نیست بر لوح دلم جز الف قامت دوست/ چه کنم حرف دگر یاد نداد استادم

تا عشق تو درنوشت لوحم/ مانند قلم به سر دوانم

برق را در خرمن مردم تماشا کرده است / آن که پندارد که حال مردم دنیا خوش است

دست از جهان بشوی که اطفال حادثات / افشانده‌اند میوه این شاخ پست را

از سنگلاخ مینا ای شیشه بار بگذر/ چون سیل نوبهاران زین کوهسار بگذر

چیست اسباب جهان تا دل بر آن بندد کسی/ می‌کنی زنّار را شیرازه قرآن چرا؟

یکی از ملوک بی‌انصاف پارسایی را پرسید:«از عبادت‌ها کدام فاضل‌تر است؟ گفت: تو را خواب نیم‌روز؛ تا در آن یک نفس خلق را نیازاری.»

عارفی را گفتند: قدم نهادن در عشق چه کسی را مسلّم شود؟ گفت: عشق آتش است. هرجا که باشد، جز او رخت دیگری نهد و هر جا که رسد، سوزد و به رنگ خود گرداند.

عاقلی را پرسیدند: نیک‌بخت کیست؟ و بدبخت چیست؟ گفت: نیک‌بخت آنکه خورد و کِشت و بدبخت آنکه مُرد و هشت.

نصیحت از دشمن پذیرفتن خطاست ولیکن شنیدن رواست تا به خلاف آن کار کنی که آن عین صواب است.