شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 4: سبک‌شناسی قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 10569

گرایش به قالب‌های کم‌کاربرد یا نوین به‌تدریج زمینه را برای ظهور شعر نو فراهم کرد. 

از نظر موسیقی و عروض نیز گروه سنت‌گرا بسیار پایبند به سنت‌های ادبی بودند و شعر را وسیله‌ای برای بیان مقصود می‌دانستند. 

شاعران این دوره گاه با تأثیرپذیری از اوضاع اجتماع، نوآوری‌هایی در عرصه تخیل پدید آوردند. نمونۀ این تخیلات را در پاره‌ای از اشعار میرزادۀ عشقی می‌توان دید.

شاعرانی که به زبان مردم کوچه و بازار شعر می‌گفتند، به قالب‌هایی مثل مستزاد و چهارپاره رغبت بیشتری داشتند.

شاه خود کیست بدین کبر و انانیّت او / تا نکو باشد درباره ما نیّت او (ملک‌الشعرای بهار)

بلشویک است خضر راه نجات / بر محمد و آله صلوات (عارف قزوینی)

به پیش آفتاب و مه تو کمتر از ستاره‌ای / آی بارک‌الله مرحبا به این قیافه و تنه (سیداشرف‌الدین گیلانی)

خانباجی می‌گفت با آقا جلال / یک قران دارم من از مال حلال (ادیب الممالک فراهانی)

گرایش شاعران به محتوا و تسلط کم برخی شعرا بر ادبیات گذشته

نوآوری و ابتکار بیش از اندازه در تخیّل و عدم توانایی شاعران در استفادۀ صحیح از آن

تبعیّت از ادیبان معاصر و گرایش به شعر نو و شتاب در سرودن اشعار

گرایش به کسب تجربه‌های جدید از طریق درهم شکستن جملات و استفاده از واژه‌های نامتعارف

حقوق خویش ز مردان اگر زنان گیرند       در این میان من و صد دشت زن سپاه من است

بود اگر جامعه بیدار در این دار خراب       جای سردار سپه جز به سرِ دار نبود

دو پاره بنده آزی مگو ز آزادی           که نفس چاکر آز است و خواجه چاکر نفس

آن آتشی که خاک وطن گرم بود از آن         طوری به باد رفت کز آن اخگری نماند