شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 3 - درس 1: تاریخ ادبیات قرن‌های دوازدهم و سیزدهم (دوره‌ی بازگشت و بیداری) | آزمون شماره 5996

منجر به نگارش رمان‌های سیاسی متعدد شد.

 گرایش به رمان‌های تاریخی را افزایش داد.

باعث کاهش چشمگیر رمان نسبت به دوره‌های قبل شد.

رمان‌های طنزآمیز و انتقادی را گسترش داد.

شمس‌الدّین و قمر: محمّدباقر میرزا خسروی ـ امثال و حکم: دهخدا

تاریخ بیداری ایرانیان: ناظم‌الاسلام کرمانی ـ داستان باستان: میرزا حسن‌خان بدیع

سرگذشت حاجی بابای اصفهانی: میرزا حبیب اصفهانی ـ تاریخ تطوّر نظم فارسی: بهار

تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران: بهار ـ شمس و طغرا: میرزا آقا تبریزی

جنگ ننگ است در شریعت من / جز پی پاس دین و حفظ وطن

داد معشوقه به عاشق پیغام / که کند مادر تو با من جنگ

من نگویم که مرا از قفس آزاد کنید / قفسم برده به باغی و دلم شاد کنید

آن زمان که بنهادم سر به پای آزادی / دست خود ز جان شستم از برای آزادی

ایرج‌ میرزا: علی‌رغم جایگاه خانوادگی (از نوادگان فتحعلی‌شاه قاجار) می‌توان او را در ردیف شاعران آزادی‌خواه مشروطه قرار داد.

محمّدتقی بهار: بهار علاوه بر تحقیق و تدریس در دانشگاه، در حوزه سیاست و روزنامه‌نویسی نیز فعالیت داشت.

قائم‌مقام فراهانی: احیاءکننده نثر فارسی است، زیرا تکلّف در نثر را از بین برد و باعث اقبال عامّه به نثر گردید.

علّامه دهخدا: با روزنامه «صور اسرافیل» همکاری داشت ولی بعدها خود روزنامه «سروش» را در استانبول منتشر کرد.

ملک‌الشعرای بهار

ایرج میرزا

سیداشرف‌الدین گیلانی

ادیب‌الممالک فراهانی