شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 29781

حاکمان این زمان ناحق کنند/ در بر خود جامها ابلق کنند

عقاب جور گشاده است بال بر همه شهر/ کمان گوشهنشینی و تیر آهی نیست

آن پارسا که ده خَرد و ملک، رهزن است/ آن پادشا که مال رعیت خورد گداست

چو گستردی بساط دشمنی را/ هزاران دوست را کردی فراری

ایا جان دلبر ایا جمله شکّر / چه ماهی چه شاهی چه عیدی که نوشت

بس دل پر نور و بسی جان پاک / مشتغل و بنده و مولای شب

بر ایشان یکی بانگ برزد به خشم / بتابید روی و بخوابید چشم

آفتاب ار ندهد سایه و نور / پس بدین نادره گنبد چه کند؟

عقل کلّی که از تو یافته راه / هم ز هیبت نکرده در تو نگاه (پیام بیت ناتوانی عقل در شناخت خداوند است.)

چو هندو زلف دودآسای او آتش‌نشین/ چو طوطی لعل شکرخای او شیرین‌جواب (از آرایه‌های تشبیه و استعاره استفاده شده است.)

بوی تو می‌شنیدم و بر یاد روی تو / دادند ساقیان طرب یک دو ساغرم ( ضمیر «م» در واژه «ساغرم» در نقش مفعول، جابه‌جا شده است.)

عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران/ ساده‌دل من که قسم‌های تو باور کردم (حذف فعل در هر دو مصراع صورت گرفته است.)

یکی از ملوک بی‌انصاف پارسایی را پرسید:«از عبادت‌ها کدام فاضل‌تر است؟ گفت: تو را خواب نیم‌روز؛ تا در آن یک نفس خلق را نیازاری.»

عارفی را گفتند: قدم نهادن در عشق چه کسی را مسلّم شود؟ گفت: عشق آتش است. هرجا که باشد، جز او رخت دیگری نهد و هر جا که رسد، سوزد و به رنگ خود گرداند.

عاقلی را پرسیدند: نیک‌بخت کیست؟ و بدبخت چیست؟ گفت: نیک‌بخت آنکه خورد و کِشت و بدبخت آنکه مُرد و هشت.

نصیحت از دشمن پذیرفتن خطاست ولیکن شنیدن رواست تا به خلاف آن کار کنی که آن عین صواب است.