شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 1145

دانم که کس نگردد از بیم گرد من/ زین‌گونه شیرمردی من چون شود عیان

(وجود ترکیب وصفی مقلوب)

تا مر مرا دو حلقه بند است بر دو پای/ هستم دو دیده گویی از خون دو ناودان (آوردن حرف اضافه "مر" بر سر مفعول)

نبشته که با گفته گرد آمدی/ وگر چند بس بیکران باشدی (وجود تلفظ کهن واژه)

گیرم صبور گردم، بر جای نیست دل/ گویم به رسم باشم، هموار نیست رای

(استفاده از فعل ماضی در معنای مضارع)

هزار سختی اگر بر من آید آسان است/ که دوستی و ارادت هزار چندان است

سفر دراز نباشد به پای طالب دوست/ که خار دشت محبت گل است و ریحان است

اگر تو جور کنی جور نیست، تربیت است/ وگر تو داغ نهی داغ نیست درمان است

جماعتی که ندانند حظّ روحانی/ تفاوتی که میان دواب و انسان است

ثوابت باشد ای دارای خرمن/ اگر رحمی کنی بر خوشه‌چینی

به بخشندگی کوش کآب روان/ به سیلش مدد می‌رسد ز آسمان

به بالای سرو است و هم زور پیل/ به بخشندگی همچو دریای نیل

بزرگی بایدت بخشندگی کن/ که دانه تا نیفشانی نروید

ما سپر انداختیم گردن تسلیم پیش/ گر بکشی حاکمی ور بدهی زینهار

گر دگری را شکیب هست ز دیدار اوست/ من نتوانم گرفت بر سر آتش قرار

تیغ جفا گر زنی ضرب تو آسایش است/ روی ترش گر کنی تلخ تو شیرین گوار

سعدی اگر داغ عشق در تو میسر شود/ فخر بود بنده را داغ خداوندگار 

اعتمادی نیست بر کار جهان/بلکه بر گردون گردان نیز هم (ناپایداری دنیا)

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ورنه/کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم (نیاز به پیر و راهنما)

غم دل چند توان خورد که ایام نماند/گو نه دل باش و نه ایام چه خواهد بودن (حسرت بر گذر زمان)

یاران همنشین همه از هم جدا شدند/ماییم و آستانۀ دولت پناه تو (طلب همنشینی)