شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 28462

باشد به سرم هوای دلبر/ جان چیست کنم فدای دلبر

ز آفتاب جدا بود ماه چندین شب/ همیدوید به گردون بر آفتاب طلب

نباشم بدین محضر اندر گواه/ نه هرگز براندیشم از پادشاه

سرافراز بوذرجمهر جوان/ بشد با حکیمان روشنروان

حریص و جهان‌سوز و سرکش مباش/ ز خاک آفریدندت آتش مباش

بزرگان نکردند در خود نگاه/ خدابینی از خویشتن‌بین مخواه

گرت جاه باید مکن چون خسان/ به چشم حقارت نگه در کسان

به ناراستی دامن آلوده‌ای/ به ناداشتی دوده اندوده‌ای

ز افراسیاب دهر خراب است ملک دل / دردا که زور رستم دستان نیافتم (استفاده از تشبیه)

شو که سلطان فتنه را همه سال / سپهی به ز زلف و خال تو نیست (عینی‌گرایی)

دیده شوخ تو را کشتن خلق آیین شد / تا کی این ظلم؟ در این دیده همانا نم نیست (کاربرد دستور تاریخی)

کرده‌ام توبه ز می‌ خوردن لیک / لب میگون تو توبه‌شکن است (کاربرد تناسب آوایی)

«چه» در مصراع نخست صفت تعجبی است.

تلاش و کوشش در جهت حل مشکلات دیگران، مفهوم کلی ابیات است.

مصراع دوم بیت دوم به شیوۀ بلاغی آمده است.

در میان ابیات، آرایة مراعات نظیر وجود دارد.