شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس ششم: سجع و انواع آن | آزمون شماره 26300

بیخ نشاطش بریده و گل هوس پژمریده

جان ما را صفای خود ده و دل ما را هوای خود ده

تصوّری که حرورش دهان بخوشانیدی و سمومش مغز استخوان بجوشانیدی

مصلحت آن است که ختم قرآنی کنی از بهر وی با بذل قربانی

عاقل چون خلاف اندر میان آید، بجهد و چون صلح بیند، لنگر بنهد که آن‌جا سلامت بر کنار است و این‌جا حلاوت در میان. (متوازن _ مطرف)

توانگر فاسق کلوخ زراندود است و درویش صالح شاهد خاک‌آلود. این دلق موسی است مرقّع و آن ریش فرعون مرصّع. (مطرّف _ متوازن)

خشم بیش از حد گرفتن وحشت آرد و لطف بی‌وقت هیبت ببرد؛ نه چندان درشتی کن که از تو سیر گردند و نه چندان نرمی که بر تو دلیر شوند. (مطرف _ متوازن)

در انجیل آمده است که ای فرزند آدم، گر توانگری دهمت، مشتغل شوی به مال از من وگر درویش کنمت، تنگدل نشینی؛ پس حلاوت ذکر من کجا دریابی و به عبادت من کی شتابی؟ (متوازی _ مطرف)

ساقی ز شراب حق پر دار شرابی را / در ده می ربّانی دل‌های کبابی را

برق یمانی بجست باد بهاری بخاست / طاقت مجنون برفت خیمه لیلی کجاست

نقشی که بر دل می‌زند بر دیده‌ گر پیدا شدی / هر دست و رو ناشسته‌ای چون شیخ ذوالنون آمدی

زان روی و خال دلستان برکش نقاب پرنیان / تا پیش رویت آسمان آن خال اختر برکند

فی‌الجمله زبان از مکالمه او درکشیدن قوّت نداشتم و روی از محاوره او گردانیدن مروّت ندانستم که یار موافق بود و ارادت صادق.

عاقلی را پرسیدند نیک‌بخت کیست و بدبختی چیست؟ گفت نیک‌بخت آن که خورد و کشت و بدبخت آن که مرد و هشت.

روی آن در مصلحتی بود و بنای این بر خبثی و خردمندان گفته‌اند دروغی مصلحت‌آمیز به که راستی فتنه‌انگیز.

امّا بنده امیدوارست که در صحبت صالحان تربیت پذیرد و خوی خردمندان گیرد که هنوز طفل است.