شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 21798

پیش از شناسایی لحن مناسب با حال و هوای محتوای اثر، خواندن اتفاق می‌افتد.

نخستین گام مؤثر در رویارویی با متن، خوانش دقیق آن است.

یکی از آسان‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها این است که متن از سه دیدگاه زبان، ادبیات و فکر؛ یعنی در سه قلمرو بررسی شود.

لازم است تمام اثر یک‌باره و بی‌گسست خوانده شود تا درک ارتباط طولی و فهم محتوایی دچار اختلال نشود.

غیر مدح او نگویم مدح کس/ زآنکه مدح او خدا گفته است و بس

بر او علم یک ذره پوشیده نیست/ که پیدا و پنهان به نزدش یکی است

خدای را که تواند گزارد شکر و سپاس/ یکی منم که به مدحش کنم شکرباری

آفرین جانآفرین پاک را/ آن که جان بخشید و ایمان خاک را

بسی شیر و دیو و نهنگ و پلنگ / تبه شد به چنگم به هنگام جنگ

آدم و حوا کجا بود آن زمان / که خدا بنهاد این زه در کمان

بر آن بود کاموس و خاقان چین / که آتش برآرند از ایران زمین

به گنج و به انبوه بودند شاد / زمانی ز یزدان نکردند یاد

گر زان که روی و موی تو آشوب عالم است / ما را شبی مبارک و روزی خجسته است

رخ تو پرده دیبای ششتری بدرید / لب تو نامزد قند عسکری بشکست

هر کس که سرو گفت قدت را به راستی / او را معیّن است که همّت بلند نیست

چون به یاد نرگس مستت روم در زیر خاک / روز محشر سر برآرم از لحد مست و خراب

ده آدمی بر سفره‌ای بخورند و دو سگ بر مرداری با هم به سر نبرند. حکما گفته‌اند: توانگری به قناعت به از توانگری به بضاعت. (پیام عبارت نفی حرص است.)

رحم آوردن بر بدان ستم است بر نیکان و عفو کردن از ظالمان جور است بر درویشان. (حذف فعل به قرینه)

رازی که نهان خواهی با کس در میان منه وگرچه دوست مخلص باشد که مر آن دوست را نیز دوستان مخلص باشد. (کاربرد تاریخی دستور)

بی‌هنران هنرمندان را نتوانند که بینند که سفله چون به هنر با کسی برنیاید، به خُبثش (پلیدی) در پوستین افتد. (استفاده از آرایه‌های کنایه و تضاد)