شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 18863

دردی است درد عشق ز جان خوش‌گوارتر / این درد را برای چه درمان کند کسی؟

بگذر طبیب از سر درمان درد من / بیمار درد عشق ز درمان گذشته است

درد دل عاشق نشود بِهْ به مدارا / با درد و غم عشق ز درمان نتوان گفت

درد غم عشق او می‌نپذیرد دوا / رنج مبر ای صبا کار از آن درگذشت

یکی را از حکما شنیدم که می‌گفت: هرگز کسی به جهل خویش اقرار نکرده است، مگر آن کس که چون دیگری در سخن باشد، همچنان ناتمام گفته، سخن آغاز کند. (نکوهش پرحرفی)

یکی را از بزرگان به محفلی اندر همی ستودند و در اوصاف جمیلش مبالغه می‌کردند. سر برآورد و گفت: من آنم که من دانم. (تأکید بر سکوت)

عابدی را حکایت کنند که شبی ده من طعام بخوردی و تا سحر ختمی در نماز بکردی. صاحب‌دلی شنید و گفت: اگر نیم نانی بخوردی و بخفتی بسیار ازین فاضل‌تر بودی. (تأکید بر میانه‌روی)

یکی از صاحبدلان زورآزمایی را دید به هم برآمده و کف بر دماغ انداخته. گفت: این را چه حالت است؟ گفتند: فلان دشنام دادش. گفت: این فرومایه هزار من سنگ برمی‌دارد و طاقت سخنی نمی‌آرد؟ (تأکید بر قوی کردن جسم در کنار اخلاق نیکو)

نور گیتی‌‌فروز چشمه هور (خورشید) / زشت باشد به چشم موشک کور (اهمیّت نوع نگاه)

چو یک‌بار گفتی مگو باز پس / که حلوا چو یک‌بار خوردند بس (نکوهش تکرار سخن)

نیاید نکوکار از بَدرگان / محال است دوزندگی از سگان (بی‌اثر بودن تربیت)

نپندارم ار بنده دم درکشد / خدایش به روزی قلم درکشد (نپذیرفتن منّت دیگران)

قالب مثنوی برای ظهور عاطفه، اخلاق و عرفان میدان فراخی پدید آورد.

 طبقات ناصری و مرصادالعباد از آثاری هستند که با گرایش «ساده‌نویسی» پدید آمدند.

 شعر این عصر نرم و دلنشین و برخوردار از معانی عمیق انسانی و آسمانی شد.

 قالب قصیده که زبان دل و عشق بود، گسترش یافت.