شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 20217

حاکمان این زمان ناحق کنند/ در بر خود جامها ابلق کنند

عقاب جور گشاده است بال بر همه شهر/ کمان گوشهنشینی و تیر آهی نیست

آن پارسا که ده خَرد و ملک، رهزن است/ آن پادشا که مال رعیت خورد گداست

چو گستردی بساط دشمنی را/ هزاران دوست را کردی فراری

از صدای سخن عشق ندیدم خوش‌تر / یادگاری که در این گنبد دوار بماند

روندگان طریقت ره بلا سپردند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز

درنگنجد عشق در گفت و شنید / عشق دریایی است قعرش ناپدید

راهی است راه عشق که هیچش کناره نیست / آن‌جا جز آن که جان بسپارند چاره نیست

«را» در بیت سوم، در معنای حرف اضافه به کار رفته است.

بیت سوم، دو جمله است.

در بیت آخر، آرایۀ کنایه وجود دارد.

«ماه و ناهید و مهر» آرایۀ مجاز دارند. (مجاز از همۀ افلاک)

خُنُک (خوشا) آن که آسایش مرد و زن/ گزیند بر آرایش خویشتن

طریقت به جز خدمت خلق نیست/ به تسبیح و سجاده و دلق نیست

الا تا درخت کرم پروری/ گر امیدواری کز او بر خوری

تا به گریبان نرسد دست مرگ/ دست ز دامن نکنیمت رها