شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 19881

هر مصراع دوازده هجاست.

ترتیب هجاهای هر دو مصراع یکی است.

تعداد و ترتیب هجاهای آن با مصراع «کزین برتر اندیشه برنگذرد» یکی است.

علامت هجاها بعد از تقطیع $(-U--U--U--U)$ است.

دفتر گل را فلک کرد به شنگرف رنگ / زرّین شیرازه زد هر ورقی را جدا

پنجه ساقی گرفت مرغ صراحی به دام / ز آتش صبح اوفتاد دانه دل‌ها به تاب

رنجور سینه‌ام لب و زلفش دوای من / کاین درد را بنفشه به شکّر نکوتر است

هستی جاوید ما در نیستی پوشیده است/ در سواد فقر باشد چشمه حیوان ما

نور گیتی‌‌فروز چشمه هور (خورشید) / زشت باشد به چشم موشک کور (اهمیّت نوع نگاه)

چو یک‌بار گفتی مگو باز پس / که حلوا چو یک‌بار خوردند بس (نکوهش تکرار سخن)

نیاید نکوکار از بَدرگان / محال است دوزندگی از سگان (بی‌اثر بودن تربیت)

نپندارم ار بنده دم درکشد / خدایش به روزی قلم درکشد (نپذیرفتن منّت دیگران)

همۀ ترکیب های مشخص شده، اضافۀ تشبیهی هستند.

در بیت دوم حذف فعل به قرینۀ معنایی به کار رفته است.

مفهوم کلی ابیات، شکایت از طوفانی شدن دریا و ترس از غرق شدن است.

آرایۀ تضاد و کنایه نیز در متن، به کار رفته است.