شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 2 - درس هفتم : تاریخ ادبیات فارسی در قرن های 10 و 11 | آزمون شماره 15105

توصیف و بیان امور طبیعی

به کار بردن مضامین پند و اندرز در شعر

تبدیل موضوعات و تمثیلات کهن به مضامین تازه

دورشدن از حقیقت و واقعیت و تخیلی‌شدن شعر

تغییر سبک شعری

نابودی سنن ادبی پیشین

تسلّط طولانی‌ مدّت مغولان و تیموریان

بی‌توجّهی پادشاهان به شعر

جامعه پذیرای پند و اندرز شاعران بود.

عقاید شیعی رایج در جامعه شاعران را به پند و اندرز دعوت می‌کرد.

شاهان صفوی به شعر ستایشی و درباری و عاشقانههای زمینی بی‌توجه بودند.

روی آوردن توده مردم به شعر و شاعری

این بیابان، قتلگاه سیّد لب‌تشنه است / ای زبان وقت فغان، وی دیده هنگام بکاست

آن روز در قضای عزای شه شهید / چندان کنیم نوحه که افتد زبان ز کار

می‌خواست عشق جان‌ستان قتل یکی از عاشقان / از من زبون‌تر در جهان رسوا و بدنامی ندید

این مکان بوده است روزی خیمه‌گاه اهل بیت / کز حباب اشک ما امروز گردش خیمه‌هاست

بعد از ظهور شاعران بزرگی چون سعدی، مولانا و حافظ در دوره عراقی به دلیل تسلط طولانی‌مدت مغولان و تیموریان، جایی برای رشد زبان و ادبیات فارسی و ادیبان باقی نماند. 

وحشی بافقی از شاعران قرن دهم است که سبک شعرش حدّ واسط سبک دوره عراقی و دوره هندی است و واقع‌گرایی شاخصه اصلی آن است.

هر چند شاهان صفوی در ترویج و نفوذ فرهنگ زبان عربی در ایران نقش بسزایی داشتند؛ اما کم و بیش به زبان فارسی نیز کتاب نوشته و به نوعی علاقه نشان داده‌اند.

شاعران این دوره تشخیص داده بودند که سبک عراقی از واقعیت دور شده و کاملاً جنبه ذهنی و تخیلی یافته است و با ادامه پایبندی به سنن ادبی نابود می‌شود.