شرکت در آزمون آنلاین جامعه‌شناسی 2 - درس سیزدهم: سرآغاز بیداری اسلامی | آزمون شماره 13000

حمایت‌های بلوک غرب ـ اندیشه‌های مارکسیستی

حمایت‌های بلوک شرق ـ اندیشه‌های مارکسیستی

حمایت‌های بلوک غرب ـ اندیشه‌های لیبرالیستی

حمایت‌های بلوک شرق ـ اندیشه‌های لیبرالیستی

استقلال‌خواهی سیاسی و اقتصادی و متوجه خطر کشورهای غربی برای کشورهای اسلامی بودن، از ویژگی‌های نخستین بیدارگران اسلامی است.

بیدارگران اسلامی، رویکرد اعتراض‌آمیزی به غرب مبتنی بر درک عمیق و مطالعات خود درباره فرهنگ غرب داشتند.

قدرت سیاسی، نظامی، اقتصادی و جاذبه‌های دنیوی جهان غرب، دولتمردان اسلامی را شیفته و مرعوب خود ساخته بود.

دولت کشورهای مسلمان به میزان دوری از سنت‌های دینی و اسلامی، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر کشورهای غربی پیدا می‌کردند.

با فروپاشی بلوک شرق و از بین رفتن جاذبه‌های روشنفکری چپ در سطح جهانی، جریان منور‌الفکری در کشورهای اسلامی نیز جاذبه خود را از دست داد و غرب‌گرایان این جوامع، دیگر بار به اندیشه‌های سوسیالیستی غربی روی آوردند.

روشنفکران چپ، حرکت‌های خود را در چارچوب اندیشه‌های ناسیونالیستی، سوسیالیستی و مارکسیستی سازمان می‌دادند و حرکت‌های آن‌ها اغلب مورد حمایت بلوک شرق بود.

از آن‌جایی که برخی از روشنفکران چپ، حرکت‌های اجتماعی‌شان آشکارا به صورت مکاتب غیر توحیدی مطرح می‌کردند و برخی دیگر از رویارویی مستقیم با باورهای دینی مردم خودداری می‌کردند و در پوشش دینی، اندیشه‌های خود را بیان می‌کردند، نوعی روشنفکری التقاطی چپ در کشور‌های اسلامی پدید آمد.

اندیشه‌های التقاطی معمولاً آمیزه‌ای از باورها و ارزش‌های مکاتب و جهان‌بینی‌های مختلف همچون لیبرالیسم، سوسیالیسم و مارکسیسم را با عقاید اسلامی ادغام می‌کنند؛ بدون این‌که به مبانی متفاوت آن‌ها توجه کنند.

جهان غرب ابتدا با سطحی‌ترین و ظاهری‌ترین لایه‌های هویتی خود با سایر جهان‌های اجتماعی، مواجه شد.

با به رخ کشیدن وجوه اقتصادی، سیاسی و فناورانه جهان غرب لایه‌های عمیق آن برای جهان‌های اجتماعی دیگر مشخص شد.

چگونگی نشان داده شدن لایه‌های جهان اجتماعی غرب، بر چگونگی مواجهه جهان‌های اجتماعی دیگر و اعضای آن‌ها با جهان غرب تأثیر فراوانی گذاشت.

جریان‌های فکری جهان اسلام از دافعه‌ها و جاذبه‌های غرب متجدد، برداشت‌های متفاوت یا مشابهی داشتند.