شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 22057

خورشید در مقدمه شب کند طلوع / بعد از غروب اگر ز جمال افکنی نقاب

پاسی گذشت از شب، روز طرب نیامد / مه در افق فروشد، خورشید شب نیامد

برخیز که ماه می‌زند خیمه ز شب / خورشید همی رود سراسیمه ز شب

چو آفتاب رُخت در تنور کرد غروب / به یاد روی تو شب‌ها ستاره می‌شمرم

روزی که افکنیم ز جان چادر بدن                         بینی که رشک و حسرت ماهیم و فُرقدیم

بی گل روی تو بس خار که در پای من است          کیست کز پای برون آورد این خار مرا

چو انسان را نباشد فضل و احسان                       چه فرق از آدمی تا نقش دیوار

باد را بر سر کوی تو مجال است و مرا نیست           خنک آن باد که بر خاک سر کوت وزیده است

همۀ ترکیب های مشخص شده، اضافۀ تشبیهی هستند.

در بیت دوم حذف فعل به قرینۀ معنایی به کار رفته است.

مفهوم کلی ابیات، شکایت از طوفانی شدن دریا و ترس از غرق شدن است.

آرایۀ تضاد و کنایه نیز در متن، به کار رفته است.