شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 25206

روزی ‌ا‌ست خوش و هوا نه گرم است و نه سرد /  ابر از رخ گلزار همی‌شوید گرد (کاربردهای تاریخی دستور)

چون عهده نمی‌شود کسی فردا را / حالی خوش دار این دل پر سودا را (کاربرد تاریخی«را» در مصراع دوم)

چنان مشتاقم ای دلبر به دیدارت که از دوری / برآید از دلم آهی بسوزد هفت دریا را (به کارگیری «بسوزد» در معنای «بسوزاند»)

چون باید مرد و آرزوها همه هشت / چه مور خورد به گور و چه گرگ به دشت (وجود واژگان کهن)

الف _ ب _ ج _ د                                                

د _ ب _ الف _ ج

ب _ د _ الف _ ج                                                

ج _‌ الف _‌ د _ ب

گر پند می‌دهندم و گر بند می‌نهند/ ما دست داده‌ایم به هر حال بند را (نصیحت‌پذیری عاشق)

هر که او را ذره‌ای با ماهرویان مهر نیست/ بر چنین عامی فضیلت می‌نهند انعام را (فضیلت عاشقان بر سایر افراد)

اگر ز مهر تو یک ذره بر سپهر افتد/ عروس قصر فلک ستر خویشتن بدرد (توصیف زیبایی بی‌نظیر معشوق)

بر سبزه نشین و خوش بزی روزی چند/ زان پیش که سبزه بردمد از خاکت (غنیمت شمردن لحظات عمر)

یکی از بزرگان گفت پارسایی را چه گویی در حقّ فلان عابد که دیگران در حق وی به طعنه سخن‌ها گفته‌اند؟ گفت: بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و در باطنش غیب نمی‌دانم. (سرزنش عیوب دیگران)

حکیمی را پرسیدند از سخاوت و شجاعت کدام بهتر است؟ گفت: «آن که را سخاوت است به شجاعت حاجت نیست.» (ترجیح گشاده‌دستی بر دلیری)

صیادی ضعیف را ماهی قوی به دام اندر افتاد، ماهی برو غالب آمد و برفت. دیگر صیادان ملامتش کردند که چنین صیدی در دامت افتاد و ندانستی نگاه داشتن. گفت: صیاد بی روزی در دجله نگیرد و ماهی بی اجل بر خشک نمیرد. (تأکید بر تلاش)

یکی را شنیدم از پیران مربی که مریدی را همی‌گفت: «ای پسر چندان که تعلق خاطر آدمی‌زاد به روزی است اگر به روزی‌ده بودی به مقام از ملائکه در گذشتی». (داشتن توجه ویژه بر عبادت)

نور گیتی‌‌فروز چشمه هور (خورشید) / زشت باشد به چشم موشک کور (اهمیّت نوع نگاه)

چو یک‌بار گفتی مگو باز پس / که حلوا چو یک‌بار خوردند بس (نکوهش تکرار سخن)

نیاید نکوکار از بَدرگان / محال است دوزندگی از سگان (بی‌اثر بودن تربیت)

نپندارم ار بنده دم درکشد / خدایش به روزی قلم درکشد (نپذیرفتن منّت دیگران)