شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس یکم: مبانی تحلیل متن | آزمون شماره 18681

روزی ‌ا‌ست خوش و هوا نه گرم است و نه سرد /  ابر از رخ گلزار همی‌شوید گرد (کاربردهای تاریخی دستور)

چون عهده نمی‌شود کسی فردا را / حالی خوش دار این دل پر سودا را (کاربرد تاریخی«را» در مصراع دوم)

چنان مشتاقم ای دلبر به دیدارت که از دوری / برآید از دلم آهی بسوزد هفت دریا را (به کارگیری «بسوزد» در معنای «بسوزاند»)

چون باید مرد و آرزوها همه هشت / چه مور خورد به گور و چه گرگ به دشت (وجود واژگان کهن)

روزی که افکنیم ز جان چادر بدن                         بینی که رشک و حسرت ماهیم و فُرقدیم

بی گل روی تو بس خار که در پای من است          کیست کز پای برون آورد این خار مرا

چو انسان را نباشد فضل و احسان                       چه فرق از آدمی تا نقش دیوار

باد را بر سر کوی تو مجال است و مرا نیست           خنک آن باد که بر خاک سر کوت وزیده است

حرف «را» در جمله اوّل، نشانه مفعول نیست و ضمیر «_َ ش» در جمله دوم نقش متممی دارد.

کاربرد واژگان عربی در متن چشم‌گیر است و در برخی جمله‌ها، فعل، حذف شده است.

کاربرد آرایه‌های «سجع»، «کنایه»، «جناس» در متن مشهود است.

پیام کلّی و نتیجه نهایی حکایت، توصیه به نیکی در حقّ دیگران و مصلحت‌اندیشی و خیرخواهی برای همنوعان است.

دوای درد عاشق را کسی کاو سهل پندارد / ز فکر آنان که در تدبیر درمانند درمانند

پنهان مکن آتش درون را / زین سوخته‌جان یکی شنو پند

خلوت گزیده را به تماشا چه حاجت است / چون کوی دوست هست به صحرا چه حاجت است

مگر ای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ / به شرار قهر سوزد همه جان ماسوا را