شرکت در آزمون آنلاین علوم و فنون ادبی 1 - درس ششم: سجع و انواع آن

در هر دو عبارت کدام گزینه، هر دو آرایۀ «سجع و جناس» به کار رفته است؟

الف) هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.

ب) رعیت بلدان از مکاید ایشان مرعوب و لشکر سلطان مغلوب.

پ) از جاهت اندیشه می‌کردم اکنون که در چاهت دیدم فرصت غنیمت شمردم.

ت) در مدت توکیل او رفق و ملاطفت کردندی و زجر و معاقبت روا نداشتندی.

ث) بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و در باطنش غیب نمی‌دانم.

ب، ت

الف، ث

پ، ب

الف، ت

در مصراع اول همه گزینه‌ها به‌جز … سجع‌ها متوازی‌اند.

خورشید را حاجب تویی امّید را واجب تویی / مطلب تویی طالب تویی هم منتها هم مبتدا

ای سروران را تو سند بشمار ما را زان عدد / دانی سران را هم بود اندر تبع دنبال‌ها

گر زنده جانی یابمی من دامنش برتابمی / ای کاشکی در خوابمی در خواب بنمودی لقا

از حمله‌های جُند او وز زخم‌های تند او / سالم نماند یک رگت بر چنگ ما بر چنگ ما

سجع کدام عبارت متفاوت است؟

تا در طلب آن بپویم و دور و نزدیک بجویم.

دهشت به خود راه ندهد و خوف و حیرت را در حواشی دل مجال نگذارد.

و این نیک آسان بودی بر من، که در صحت زن تو راحت است و در فرفت دل مرا فراغت.

که من در ملک عمر به آخر رسانیده‌ام و گرم و سرد روزگار چشیده.

در کدام عبارت آرایه‌ی «سجع» نمی‌توان یافت؟

شنیدم که هم در آن روز بر دشمن ظفر یافتند. ملک سرو چشمش ببوسید و در کنار گرفت.

جماعتی آهنگ گریز کردند. پسر نعره زد و گفت: ای مردان بکوشید یا جامه‌ی زنان بپوشید.

پسر گفت: ای پدر، کوتاه خردمند به که نادان بلند. نه هر چه به قامت مهتر به قیمت بهتر.

دیگر عروس فکر من از بی‌خیالی سر بر نیارد و دیده‌ی یأس از پشت پای خجالت بر ندارد.

با توجه به متن زیر، واژه‌های کدام گزینه طرفین سجع نیستند؟

«اگر قدرت جود است و گر قوّت سجود، توانگران را بِه میسر شود که مال مزکّی دارند و جامهٔ پاک و عرض مصون و دل فارغ و قوّت طاعت در لقمهٔ لطیف است و صحت عبادت در کسوت نظیف. پیداست که از معدهٔ خالی چه قوّت آید و از دست تهی چه مروّت و ز پای تشنه چه سیر آید و از دست گرسنه چه خیر، که مرد میدان رضایند و تسلیم تیر قضا.»

الف) جود - سجود ب) لطیف - نظیف

پ) قوّت - مروّت ت) طاعت - عبادت

ث) خیر - سیر ج) رضا - قضا

چ) به - که ح) پاک، پای

الف، ث

ت، ب

پ، ج

چ، ح